Glötuð tónlist

– skýrsla um ferli

„Do you add music to EVERYTHING“ spurði forviða amerískur leiklistarfræðingur fyrir mörgum árum eftir að hafa séð eina af sýningum Hugleiks. Stutta svarið er: „Nei“. Langa svarið er kannski, „Nei, en leikfélag sem byggir tilveru sína á að rækta og nýta styrkleika hópsins á öllum sviðum hlýtur að nota tónlist þegar innanborðs eru kraftar á því sviði. Og tónlist er kúl. Yankee go home.“

Það var alltaf ljóst að tónlist yrði einn af meginþráðunum í Hinum glataða. Þegar viðfangsefnið lá fyrir – dæmisögur Nýja testamentisins - fóru hugmyndirnar í gang. Það fór nú allt í marga hringi, en sum elementin eru þó frá fyrstu tíð.

Þar á meðal er hugmyndin um að blanda saman frumsaminni og „fundinni“ tónlist. Í fyrstu var það bundið við að róta í trúarlegri tónlist aldanna, en það átti eftir að breytast og útvíkkast.

Það sem eftir stendur af þeirri hugmynd er sálmurinn í upphafi og endi sýningarinnar, nr. 139a, Nú til hvíldar halla’ eg mér, höfundur ókunnur, sagður frá 15. öld í Sálmasöngsbókinni. Hulda B. Hákonardóttir á heiðurinn af að finna hann. Við hjónin eyddum einum morgni við slaghörpuna, sem hún kann að spila á en ekki ég, við að skoða sálma. Ég var orðinn sáttur nokkrum blaðsíðum fyrr en Hulda þrjóskaðist við og fann þennan fallega gimstein sem minnir skemmtilega á þjóðlagið alkunna um kveðjuna til stúlkunnar á bæjarhátíðinni í Scarborough. Er Scarborough Fair fyrsta óskalagið? Líklega.

Óskabyrjun semsagt.

En afram með þróunina. Á tímabili langaði mig að hafa smá hljómsveit – að minnsta kosti tríó að viðbættu því sem leikhópurinn gæti spilað á. Og ekki bara hljómsveit – mig langaði í blásarahljómsveit og var þá ekki síst að hugsa um e.k. Klezmer-fíling. Fljótlega varð sú hugmynd samt ópraktísk, enda blásarar Hugleiks forfallaðir af ýmsum ástæðum. Um sama leyti fannst síðan sá einfaldi útgangspunktur sem varð að lokum byggt á.

Raddir.

Tónlistin yrði semsagt að langmestu leyti sungin – a cappella eða með mjög mínímalískum undirleik. Á tímabili var pælingin jafnvel að tvískipta leikhópnum skýrt í leikhóp og kór, en góðu heilli féllum við frá því og byggðum hópinn upp sem nokkuð jafnvígan á leik og söng, dekkandi allar raddir.

Og enn var lifandi hugmyndin um að nota bæði frumsamda og lánaða tónlist. Það varð úr, minnst af henni reyndar af trúarlegum toga, kannski ekkert nema fyrrnefndur sálmur, og svo má kannski nefna Like-lög Madonnu: Virgin og Prayer, sem týndi sonurinn og Babýlonshóran syngja í búðkaupi ríka skítapakksins (Jú, þetta er úr biblíunni).

Tónlistarnálgunin í Þeim glataða kallast óneitanlega á við tvær af fyrri Hugleikssýningum. Í Ég sé ekki Munin (2000) datt ég niður á að semja einfalda en sviðs-effektíva (að mér finnst) A cappella tónlist. 2-3 raddir þar sem 1-2 þeirra syngja oftast e-k þrástef. Ég var svo hrifinn af þessum stíl að ég samdi á endanum lög við öll erindi Hávamála sem komu við sögu í sýningunni. Verkið var frumflutt í heild sinni í Þjóðleikhúskjallaranum af kammerkórnum Hjárómi. Og svo var það Undir hamrinum (2003) þar sem sami still var allsráðandi, eða því sem næst. Þegar ég hugsa um það þá er uphafssöngurinn í Jólaævintýri Hugleiks (2005) í sömu fjölskyldu, þó þar væri reyndar undirleikur.

En þetta var nú út úr dúr.

Skýrasta dæmið um þessa aðferð í Þeim glataða er sennilega markaðstorgssöngurinn. þar búa karlaraddir til bassalínuna á orðinu „Babýlon“ meðan kvenraddirnar flytja texta lagsins og mála þannig mynd af þessum markaði þar sem týndi sonurinn glutrar frá sér föðurarfinum í vafasamar merkjaflíkur, kjass frá gleðikonu og annað fánýti. Þetta er frekar skemmtileg leið til að nota á leiksviði finnst mér. Sá glataði verður örugglega ekki síðasta skiptið sem svona lög koma frá mér.

Til að syngja leikhópinn saman í upphafi ákvað ég að nota keðjusöngva. Fljótlegt að læra og auðvelt að leika sér með. Fyrir nokkrum árum eignaðist ég lítið kver með keðjusöngvum sem ungverska tónskáldið Lajos Bardos tók saman og samdi að talsverðum hluta. Við enduðum á að nota að ég held þrjá af þessum söngvum í sýningunni, þó bara einn þeirra í keðjumynd og jafnvel hann fékk á sig frumsamda sjálfstæða bassalínu. Það er söngur kindanna, þar sem fjárhirðarnir syngja nafnakall meðan ærnar jarma keðjuna. Sjálfur Franz Schubert lagði til lagið sem við notuðum til að útmála ferðalag sonarins. Textinn er eftir mig, en hey, Schubert var nú m.a. frægur fyrir að vera ekki nema í meðallagi smekkvís á skáld til að tónsetja.

Enn annar keðjusöngur sem var notaður í verkinu er einn sá frægasti – hinn forn-enski Sumer is icumen in – mögulega elsta pólífóníska lag heimsins (handritið er frá 1225 – enginn veit hvað lagið er gamalt), sem varð að undirleik undir langa þögla senu um sambúð glataða sonarins og babýlonshórunnar. Reyndar var hann að mestu leyti ekki sunginn heldur leikinn á fiðlu, eða tónefnið úr honum notað í fiðluundirleik senunnar. Elísabet Inda Ragnarsdóttir þróaði þá hljóðmynd og fleiri af mikilli smekkvísi og hugkvæmni. Hún notaði að mestu tónefni úr sönglögum sýningarinnar, en bætti líka ýmsu við.
Ofan á keðjusönginn um sumarkomuna bætti ég svo tveimur sjálfstæðum melódíum fyrir skötuhjúin , sem hljómuðu líka saman og fæ út fimmraddaðan kór þegar best lætur. Ekkert að því.

Indra spilar á fiðlu já, og svolítið á ukulele, því eins og allir vita verður að að vera ukulele í biblíutengdum leiksýningum á Íslandi. Spyrjið bara Jesú litla. Leikhópurinn grípur í Diggeridú, symbal, tambúrínu og trommur – og svo er skemmtari í Madonnulögunum. Nema hvað?

Enn eitt lag sem við prófuðum svona nánast sem æfingu en var síðan bara aðeins of flott til að nota það ekki var Quand je bois du vin clairet, Tourdion-dans eftir Anonymus gamla frá 16. öld. Ég vona að íslenski textasmiðurinn geri ekki veður út af því en við notuðum á endanum íslenska söngtextann hans, enda lagið sungið í heimkomuveislu sonarins glataða og textinn hin fínasta drykkjuvísa. Við fundum því miður enga skemmtilega mússík um hvað er gott að borða alikálfa.

Og þá var ekki annað eftir en að loka sýningunni með upphafssálminum. "Lífið það gengur í hringi" orti Bibbi og það eru orð að sönnu - stundum.

Það var gaman að vinna mússíkina í þessari sýningu. Kórinn frábær, flottar sólóraddir í boði, flinkur og útsjónarsamur fiðluleikari, kröfuharður og tónþyrstur leikstjóri og Eyjarslóðin er lúmskt gott sönghús.

Gott stöff – kalt mat.

Farið hingað til að panta miða.

Óhreinu börnin hennar Thalíu

Nú nálgast Grímuverðlaunaafhendingin eins og óð fluga. Eins og oft áður mun ég horfa á hana í góðum hópi Leiklistarskóla Bandalags íslenskra leikfélaga þar sem saman er kominn góður slatti af ástríðufyllstu leiklistaráhugamönnum landsins, þannig að stemmningin verður góð. Tveir kennarar skólans eru tilnefndir, þau Ágústa Skúladóttir og Rúnar Guðbrandsson, sem bætir enn í stuðið.

En eins og endranær þykir mér eitt stórskrítið.

Af hverju eru verk leikskálda sem sýnd eru hjá áhugaleikfélögum ekki gjaldgeng í flokknum Leikskáld ársins?

Raunar mætti alveg útvíkka þessa undrun yfir allt galleríið, leikara og leikstjóra og það væri gaman að heyra röksemdirnar fyrir útilokun amatöra almennt, en við skulum halda okkur við leikskáldin – enda er það dæmi svo dæmalaust augljóst.

Það eru nefnilega (góðu heilli) ekki gerðar neinar „formlegar fagkröfur“ til okkar leikskálda. Ef við skrifum nógu góð leikrit þá mun einhver sýna þau óháð því hver menntun eða bakgrunnur okkar er. Það er a.m.k kenningin. Prófskírteini skipta allavega ekki máli.

Og væntanlega á að meta starf okkar út frá því hversu góð leikrit við skrifum, og reynt að horfa á verkin óháð framsetningu þeirra á sviðinu að svo miklu leyti sem það er hægt.

Eitt er ljóst: það sem leikskáld gerir er nákvæmlega það sama hvort sem hann skrifar fyrir atvinnuleikhús, áhugaleikfélag eða skúffuna.

Og ekki nóg með það – heldur er þetta iðulega sama fólkið.

Árið 2005 vorum við þremenningarnir; ég, Ármann og Sævar tilnefndir fyrir handritið að Klaufum og Kóngsdætrum. Ekkert nema gott um það að segja –en ég held að það sé óhætt að fullyrða að Uppspuni frá rótum sem við skrifuðum fyrir Leikfélag Húsavíkur árið 2000 sé betra leikrit – frumlegra, safaríkara, meira „leikrit“ og, ja betra. En hefði ekki komið til álita.

Já, og árið 2005 sýndi Stúdentaleikhúsið tímamótaverkið Þú veist hvernig þetta er, samvinnusmíð leikhópsins og Jóns Páls Eyjólfssonar. Hvað réttlætir það að sniðganga eitt mikilvægasta verk í leiklistarsögu samtímans? Jón Páll var síðan tilnefndur með félögum sínum fyrir Þú ert hér (2009) Er það merkilegra verk? Það skiptir víst ekki máli, heldur hitt hvar það var sýnt.

Við þremenningarnir og Jón Páll og auk þess Andri Snær Magnason, Ólafur Haukur Símonarson, Hrund Ólafsdóttir, Agnar Jón Egilsson, Hávar Sigurjónsson. Öll höfum við fengið tilnefningu og öll höfum við átt verk frumflutt af áhugaleikfélagi. Það er engin sérstök ástæða til að ætla að við höfum sinnt verki okkar öðruvísi eða verr við þau tækifæri. Er það?

Tilnefndu leikskáldin í ár eru eflaust fín. En óneitanlega þykir mér verra að sjá ekki Árna Hjartarson þar á meðal. Mitt kalda mat er að hans nafn ætti fyllilega heima þar. Verst þó að það er ekki vegna þess að Einkamál.is sé slappara leikverk en þau sem tilnefnd eru, heldur vegna þess að það var ekki sýnt af réttu félagi, og þeir sem léku það eru ekki í réttu stéttarfélagi.

Það er bjánalegt.

PS: Árið 2007 var Birgir Sigurðsson tilnefndur fyrir Dag vonar. Ég tek eftir því að Jóhann Sigurjónsson fær ekki tilnefningu fyrir Fjalla-Eyvind.

Sigmundur Fiskaður

The term fisking is blogosphere slang describing a point-by-point criticism that highlights perceived errors, or disputes the analysis in a statement, article, or essay. Meira hér.

Förum aðeins yfir grein Sigmundar Davíðs úr Mogganum í dag:

Íslenzkur aðall


Þegar forseti íslands ákvað að almenningur fengi að eiga síðasta orðið í Icesave-málinu ...

Ó, var það það sem hann gerði? Verður „Já“ síðasta orðið? Varla. En „Nei“? Alveg örugglega ekki.

... var rétt niðurstaða fengin hvort sem þjóðin svo samþykkir eða synjar. Færa má rök fyrir bæði já-i og nei-i. Ríkisstjórnin hefur helgað sig því að tala máli hinna erlendu ríkja heima í stað þess að tala máli Íslands útávið.

Ríkisstjórnin stendur (eðlilega) á bak við þann samning sem búið er að gera í hennar nafni. Og reyndar stjórnarandstöðunnar líka.

Einhverjir kunna því að telja nauðsynlegt að fallast á kröfurnar enda séu þeir sem eiga að vera í forsvari fyrir þjóðina ekki líklegir til að verja afstöðu íslendinga verði málið fellt.

Engan hef ég heyrt halda fram þessum rökum fyrir Jái. En mögulega hefur Sigmundur heyrt einhver halda fram svona sófistískum og veikum röksemdum fyrir samþykkt. Hver veit?

Aðrir gætu óttast að erlend ríki muni beita okkur þvingunum fyrir það eitt að vilja fylgja lögum.

Það er sumsé enginn ágreiningur um lögmætið? Allt klárt og kvitt?

Þeir sem hallast að því að þannig gerist kaupin á eyrinni í samskiptum ríkja vilja þá líklega forðast að egna óstöðugan. Víst er að ef Íslendingar synja lögunum staðfestingar mun það ergja margan embættismanninn sem er að verða uppiskroppa með teppi til að sópa brotum alþjóðlegu banka- og skuldakrísunnar undir.

Já örugglega. Og það eru auðvitað göfug markmið að taka afstöðu í svona máli vegna gleðinnar sem ALLIR eru sammála um að felst í að ergja blýantsnagara.

Það má því finna rök fyrir ólíkri afstöðu.

En greinilega bara vond og ómerkileg fyrir „Já-i“. Mælskubragð til að gefa máli sínu yfirbragð hlutleysis.

Verst er að mikið vantar upp á að umræðan sé til þess fallin að gefa fólki kost á að taka ákvörðun á réttum forsendum.

Segðu.

Að láta raunveruleikann ekki trufla sig

Það er eitthvað sérlega óviðfeldið við það að spekingar ...

„spekingar“. Er átt við fagmenntaða sérfræðinga í lögum, hagfræði og stjórnmálum, eða kannski bara alla sem tjá skoðanir digurbarkalega? Heppilegt að láta þess ógetið.

... sem höfðu alveg einstaklega rangt fyrir sér í aðdraganda efnahagshrunsins og voru svo staðnir að því að hafa farið ítrekað með fullkomlega rangt mál í fráleitum hræðsluáróðri vegna Icesave I og II skuli ekki sjá sóma sinn í því að vera hófsamari í málflutningi í þriðju umferð. Þeir hinir sömu eru nú mættir sem helstu talsmenn Icesave III og hafa engu gleymt og ekkert lært.

Það er nú í sjálfu sér ekkert útilokað að þeir hafi eitthvað lært, er það. En já, smá auðmýkt væri kannski allt í lagi (og reyndar sýndu ansi margir hana eftir Icesave II).

Nú má vera að þessu fólki hafi tekist að sannfæra sjálft sig það rækilega að engu breyti hversu oft raunveruleikinn andæfir því.

Því raunveruleikinn breytist auðvitað aldrei.

Ófáar sálfræðibækur hafa verið skrifaðar um slík einkenni. Dómgreindarbresturinn kemst hins vegar á nýtt og alvarlegra stig þegar sama fólk telur sig enn og aftur best til þess fallið að segja öllum öðrum hvað þeir eigi að gera og nota til þess sömu skýringar og reyndust alrangar.

Það að hafa skoðun og láta hana í ljós er hér lagt að jöfnu við að „segja öllum hvað þeir eigi að gera“. Algengt mælskubragð í íslenskri umræðu.

Þeir sem vita betur

Það er merkilegt að sjá hverjir eru helstu talsmenn kröfugerðar Breta og Hollendinga. Þeir koma flestir úr þeim hópi fólks sem er stundum skilgreindur sem “elítan” í þjóðfélagsumræðu á Vesturlöndum.

Skilgreindur af hverjum? Og í hvaða tilgangi? Og hvaða gildishleðsla felst í orðinu sem tengist ekki þeim hópi sem Sigmundur á við? Og úr hvaða jarðvegi eru „helstu talsmenn“ Nei-sins?

Embættis- og stjórnmálamenn, háskólamenn (fastráðnir hjá ríkinu), fjölmiðlamenn með köllun, bankastjórar, forstjórar og forsprakkar “aðila vinnumarkaðarins”.

Semsagt fólkið sem er næst ákvarðanatökunni (og upplýsingunum sem hún byggir á), sérfræðingar í fjármálum, fólk sem vinnur við að afla sér upplýsinga og talsmenn hagsmuna atvinnulífs og vinnandi fólks. Og gott að vita að lög- hag- og aðrir fræðingar sem ekki styðja Jáið tilheyra ekki þessum elítuhópi. Takið sérstaklega eftir snilldarlegri notkun gæsalappa hér, og veltið fyrir ykkur hvaða tilgangi þær þjóna.

Einkum þó þeir úr þessum hópi sem eru meira með hugann við útlönd en Ísland (hópurinn á sér sögulega skírskotun þótt hann skrifi ekki lengur í kansellístíl).

Gott að vita að sögubækur og -skýringar Jónasar frá Hriflu eru enn handgengnar formanni Framsóknarflokksins.

Svo er það ráðgátan með Baug og Icesave en hún verður ekki leyst hér.

Gamla smjörklíputrikkinu hefur sjaldan verið jafn klunnalega beitt.

Áfram Icesave

Fyrir nokkrum dögum var svo settur saman hinn svo kallaði Áfram Icesave hópur og hann kynntur sem grasrótarhópur.

Fyrsta lögmál Varríusar um mælskubrögð: Um leið og einhver kallar eitthvað „svo kallað“ án konkret ástæðu ber að efast um heilindi hans. Já og svo kallar hópurinn sig ekki „Áfram Icesave“.

Nú hefur “grasrótarhópurinn” sem virðist hafa ótakmörkuð fjárráð sett af stað mestu auglýsingaherferð sem sést hefur á íslandi frá því að bankarnir voru upp á sitt besta.

Gaman væri nú að sjá það mælt. Og gott að Sigmundur miðar við bankana en ekki t.d. olíufélögin, svo dæmi sé nefnt af handahófi. „Virðist hafa ótakmörkuð fjárráð“ er síðan snilldarbragð. Ósannanleg fullyrðing sem vekur samstundis tortryggni.

Þrátt fyrir stóran hersjóð og aðstoð auglýsingastofa ...

Vúhú, auglýsingastofur. Skamm skamm. Aldrei nota Framsóknarmenn svoleiðis, né pukrast með peningaöflun sína.

... virðist Áfram Icesave mönnum oft verða fótaskortur á svellinu. Raunar eru þeir farnir að minna á breskan hóp sem bar sama nafn og gerði ófáar kvikmyndir um fólk sem lærði aldrei af reynslunni þ.a. vitleysan vatt stöðugt upp á sig. Nýjasta myndin gæti heitað [svo] Carry on Icesave.

Þetta er reyndar snjallt. Hvort að viðhafnargrein eftir formann stjórnmálaflokks sé réttur vettvangur fyrir hótfyndni er reyndar jafn óvíst þó fyndnin sé vel heppnuð.

Byrjað var á að kynna til sögunnar hina ýmsu talsmenn semtakanna sem komust fyrst að því að þeir hefðu tekið að sér að auglýsa Icesave þegar þeir sáu myndir af sjálfum sér í blöðunum. Fáni Íslands var notaður sem merki samtakanna í trássi við lög (og málstaðinn) ...

Því auðvitað er þetta ekki bara fólk með rangar skoðanir heldur lögbrjótar og landráðamenn.

... en svo var merkinu breytt og í staðinn “fengið lánað” listaverk þekkts bresks myndlistarmanns.

Bresks, athugiði. Landráðamenn!

Engu er líkara en að hópurinn telji að ekki megi líta á lög og reglur sem  prinsipp sem þurfi að fylgja ef aðrar lausnir eru í boði.

Áfram auglýsingar

Auglýsingar íslenska Carry on hópsins virðast annars vegar byggjast á endurnýttum gömlum hræðsluáróðri (og óviðjafnanlegri nýrri myndgerð þess áróðurs) og því að fá hvers konar “fyrirmenni” ...

Gott hjá Sigmundi að vekja athygli á vafasamri notkun sinni á þessu orði með því að setja það sjálfur í gæsalappir.

... til að segja fólki hvers vegna það ætlar að samþykkja Icesave (fyrir hönd annarra).

Ólíkt þeim sem ætla að hafna honum fyrir annarra hönd, væntanlega.

Fyrst voru tíndir til nokkrir forstjórar (eða millistjórnendur)

Plebbar.

en því næst var upplýst að tuttugu ráðherrar frá liðnum árum, og öld, ...

Síðustu öld sko. Alveg fyrir 11 árum.

... vildu að fólk segði já við Icesave. Þarf þá væntanlega ekki frekari vitnanna við. Það hlýtur enda að takmarka nokkuð næstu skref í auglýsingastefnu Áfram Icesave hópsins að ekki skuli vera til aðalsmenn á Íslandi. ”Barón Thorvald af Reykwick: Ég segi já við Icesave svo að Íslendingar geti borið höfuðið hátt (í sendiráðsboðum)”.

Skoðanir 20 ráðherra eru ómarktækar og ekki svaraverðar nema með skætingi. Segir stjórnmálamaðurinn.

Litla gula hænan borgar

Verst er þó að þeir sem vilja enn og aftur fá fólk til að taka á sig ólögvarðar kröfur ...

Sem engin deilir auðvitað um að séu ólögvarðar, er það?

... eru fólk sem virðist ekki líklegt til þátttöku þegar kemur að því að bera kostnaðinn. Það eru einhverjir aðrir sem eiga að gera það.

Nei, enginn þessara sem skrifa og vitnað er í borgar skatta, er það nokkuð?

Deildarforsetinn í háskóla á landsbyggðinni sem útskýrði að Íslendingum væri hollt að taka á sig Icesave II taldi örugglega ekki að það ætti að leggja niður sína stöðu til að skrapa saman fyrir afborgunum (enda þarf augljóslega að hafa mann á launum til að færa fram slíka visku þegar mikið liggur við). Fjármálastjóri annars háskóla, sem er mjög áfram um að samþykkja kröfurnar, er áreiðanlega ekki á því að ríkið eigi að draga úr framlögum til skólans, þvert á móti.

Með sömu rökum: Háskólamenn sem leggjast gegn niðurskurði í heilbrigðiskerfinu eru vafalaust ekki að meina það, því þarna gætu farið peningar annað en í þeirra eigin elítísku vasa.

Bankastjórarnir sem boða til áróðursfunda um Icesave eru síður spenntir fyrir umræðu um að færa niður lán til að gera almenningi betur kleift að standa undir hinum nýju kröfum.

Já, allir sem voga sér að tala um Icesave eru áreiðanlega bara að því til að þurfa ekki að tala um eitthvað óþægilegt.

Forstjórarnir vilja líklega ekki hækka skatta á fyrirtæki sín eða 13 milljóna mánaðarlaun til að borga Icesave. Hvað með forsprakka launþega og lífeyrissjóða, á að sækja fé sjóði þeirra? Nei, gleymdu því. Ætli megi lækka eftirlaun 20 fyrrverandi ráðherra? Líklega ekki.
“Við skulum samþykkja kröfurnar en það eiga einhverjir aðrir að borga”.

Semsagt: Ef Icesave verður samþykkt er útilokað að lækka laun bankastjóra og annara fitukatta. Er það ekki augljóst?

En ef við græðum á skuldsetningunni?

Nú kunna að vera einhverjir sem telja að með því að fallast á Icesave-kröfurnar og ótakmarkaða ríkisábyrgð verði þeim mun auðveldara fyrir hið skuldsetta ríki að taka enn meiri lán og auka með því veltu þannig að á endanum þurfi minni niðurskurð. Það dugi jafnvel til að fá hið “óskeikula” Moody’s til að halda uppi lánshæfismati um sinn (í pólitísku mati sínu á  Íslandi er fyrirtækið reyndar lent í vandræðalegri mótsögn við raunverulegan mælikvarða lánstrausts, skuldatryggingaálagið). Fylgismönnum þessarar kenningar er bent á að rifja upp íslenska banka- og efnahagshrunið 2007 og 2008.

Nei, við skulum endilega ekki taka nein meiri lán. Hver var aftur skoðun Sigmundar og flokks hans á stóriðjuuppbyggingu og hvenær ætti að ráðast í hana?

Lýðræði


Almenningsálitinu getur vissulega skjátlast en þrátt fyrir alla sína augljósu kosti og galla hefur lýðræðisfyrirkomulagið merkilegan kost sem erfitt er að rannsaka en sannast þó aftur og aftur: Almenningur hefur oftar rétt fyrir sér en elítan.

Sagði formaður flokksins sem almenningur hefur gert að smáflokki.

Mér finnst þessi grein skammarleg. Að sumu leyti finnst mér hún enn ámælisverðari en barnaþrælkunarklám Egils Ólafssonar og Hákarladrama Áfram-hópsins. Ég vona að mér þætti hún skammarleg þó ég væri hjartanlega sammála Sigmundi í þessu máli.

day 30 - your favorite song at this time last year

What's He Building?

What's he building in there?
What the hell is he building In there?

He has subscriptions to those magazines
He never waves when he goes by
He's hiding something from the rest of us
He's all to himself I think I know why

He took down the tire swing from the peppertree
He has no children of his own you see

He has no dog
And he has no friends
And his lawn is dying
And what about all those packages he sends?

What's he building in there?
With that hook light on the stairs.
What's he building in there?

I'll tell you one thing
He's not building a playhouse for the children

What's he building in there?

Now what's that sound from under the door?
he's pounding nails into a hardwood floor
And I swear to god I heard someone moaning low
And I keep seeing the blue light of a T.V. show

He has a router and a table saw
and you won't believe what Mr. Sticha saw
There's poison underneath the sink of course
There's also enough formaldehyde to choke a horse

What's he building in there?
What the hell is he building in there?

I heard he Has an ex-wife in some place called Mayor's Income, Tennessee
And he used to have a consulting business in Indonesia

But what's he building in there?
What the hell is building in there?

He has no friends but he gets a lot of mail
I'll bet he spent a little time in jail
I heard he was up on the roof last night
Signaling with a flashlight

And what's that tune he's always whistling?

What's he building in there?
What's he building in there?

We have a right to know...

Tom Waits

Á þetta þarf að hlusta til að njóta til fulls.

Búin að því? Ókei, höldum áfram.

Er þetta skopkvæði um smáborgaralega paranoju gagnvart óvenjulegum einförum? Eða X-fælin hrollvekja um aðsteðjandi ógn? Veit það ekki, bæði sennilega. Fer svolítið eftir því hvað gaurinn er að smíða.

Það var fyrir rúmu ári sem ég fór að hlusta af einhverju viti á Mule Variations sem komst fljótlega til talsverðra metorða í Tom Waits hluta tónlistarsmekks míns. Ekki síst fyrir þetta rosalega lag/ljóð.

Gaman að enda á þessu, kallinn tekinn inn í Rock And Roll Hall Of Fame í gær og svona. Og já, við höfum rétt á að vita. Við höfum rétt á að vita það sem skáldin kjósa að segja, hvorki meira né minna.

Skáldin geta verið skýr eða óskýr, berorð eða dul, einlæg eða hæðin. Hvað þau eru að smíða á síðkvöldum í afluktum kytrum sínum fáum við aldrei að vita, okkur varðar ekkert um hvort það sé formalínlykt heima hjá þeim, kemur ekki við hversu margar rólur hanga í trjánum við húsið. Við eigum ekkert með að hnýsast í póstinn þeirra. Og þó það væri gaman að þekkja lagið sem þau eru að blístra við vinnu sína, þá er það einungis það sem þau að lokum sýna okkur sem við höfum rétt á að heyra og sjá.

Síðan er það okkar að skapa rest.

Ljóðrannsóknastofa Varríusar hefur lokið skýrslu sinni.

day 29 - a song from your childhood

Súptu maður súpuna
súpan hressir lúinn
Að þú súpir súpuna
súpan er til þess búin.

Gamli Anonymus

Móðir mín fór stundum með þetta og þessi lítilfjörlega vísa er það best ég man sú fyrsta sem ég lærði, allavega það elsta sem ég hef ekki séð ástæðu til að gleyma. Það er gaman að læra ferskeytlur og enn meira gaman hvað margir geta búið þær til. Reyndar er stundum pirrandi þegar fólk heldur að það geti sett svoleiðis saman og gerir sér enga grein fyrir reglunum. Það er hinsvegar ekkert nýtt vandamál sem hægt er að kenna kanasjónvarpinu eða evrópusambandinu um. Nógu mikið er til af gömlum vondum kveðskap sem vitnar um fornar rætur bragheyrnarleysisins. En vísan um súpuna er næstum fullkomin. Ef sama rímorðið væri ekki notað í 1. og 3. vísuorði væri hún það. En auðvitað væri hún þá sem því næmi verri. Það er vandlifað í vísnaheimi.



Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 28 - a song that makes you feel guilty

Legg þú á djúpið

Legg þú á djúpið eftir Drottins orði

og æðrast ei, því nægja mun þinn forði,

þótt ómaksför þú farir marga stund.

Ef trú og dáð og dugur ei þig svíkur,

er Drottinn lífs þíns ennþá nógu ríkur

og mild hans mund.

Legg þú á djúpið, þegar Kristur kallar,

og kveð án tafar holdsins girndir allar,

og feta beint í fótspor lausnarans,

og lát ei kross né kvalir ykkur skilja,

en keppstu við að stunda Guðs þíns vilja

með hlýðni hans.

Legg þú á djúpið, þú, sem enn ert ungur,

og æðrast ei, þótt straumur lífs sé þungur,

en set þér snemma háleitt mark og mið,

haf Guðs orð fyrir leiðarstein í stafn
i
og stýrðu síðan beint í Jesú nafni

á himins hlið.

Matthías Jochumsson

Og nei, það er ekki kristileg sektarkennd sem setur þennan sálm hér, heldur siðferðileg (þetta er nefnilega ekki það sama eins og sumir halda, og ekki heldur andstæður eins og aðrir halda fram.) Mig langaði bara að biðjast afsökunar á því að hafa haft rangt við í þeim hluta fermingarfræðslunnar hjá þeim góða klerki Sr. Birni sem fólst í að læra sálma, og hafa haft texann við höndina falinn í skólatösku uppi á borði svo ég þyrfti ekki að leggja á mig það lítilræði að læra kvæði á borð við þetta. Mér til afbötunar: Þetta er nú ekki með því betra sem sr. Matthías gerði, ha?






Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 27 - a song that you wish you could play

Haust/vorvísur

Kindur jarma, bóndans ból
búning tekur nýjan.
Vindur næðir, sjaldan sól
Sendir geisla hlýjan.

Sævar Sigurgeirsson

Sléttubönd eru einhver snúnasta og skemmtilegasta bragþraut sem við eigum. Ferskeytla sem lýtur öllum venjulegum lögmálum svoleiðis kveðskapar og að auki þarf hún að ganga upp í hvorri röðinni sem orðin eru lesin. Og þá fyrst eru sléttubönd góð þegar merkingin snýst við um leið og orðaröðin. Þessi gera það, og eru þar að auki ekkert knosuð eins og svona afreksíþróttakveðskapur verður oft. Það er vegna þess að Sævar er einn besti núlifandi hagyrðingur Íslendinga, og er búinn að vera það síðan í menntaskóla, þegar hann setti þetta saman að gamni sínu, sennilega þegar hann átti að vera að læra efnafræði. Ég var bísna slunginn í efnafræði, en treysti mér ekki í sléttubönd. Sævar segir sjálfur að boðskapurinn sé sá að kindur jarmi allt árið. Vel gert!




Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.