Varríus

Óhreinu börnin hennar Thalíu

2011-06-15T13:46:00.002Z

Nú nálgast Grímuverðlaunaafhendingin eins og óð fluga. Eins og oft áður mun ég horfa á hana í góðum hópi Leiklistarskóla Bandalags íslenskra leikfélaga þar sem saman er kominn góður slatti af ástríðufyllstu leiklistaráhugamönnum landsins, þannig að stemmningin verður góð. Tveir kennarar skólans eru tilnefndir, þau Ágústa Skúladóttir og Rúnar Guðbrandsson, sem bætir enn í stuðið.

En eins og endranær þykir mér eitt stórskrítið.

Af hverju eru verk leikskálda sem sýnd eru hjá áhugaleikfélögum ekki gjaldgeng í flokknum Leikskáld ársins?

Raunar mætti alveg útvíkka þessa undrun yfir allt galleríið, leikara og leikstjóra og það væri gaman að heyra röksemdirnar fyrir útilokun amatöra almennt, en við skulum halda okkur við leikskáldin – enda er það dæmi svo dæmalaust augljóst.

Það eru nefnilega (góðu heilli) ekki gerðar neinar „formlegar fagkröfur“ til okkar leikskálda. Ef við skrifum nógu góð leikrit þá mun einhver sýna þau óháð því hver menntun eða bakgrunnur okkar er. Það er a.m.k kenningin. Prófskírteini skipta allavega ekki máli.

Og væntanlega á að meta starf okkar út frá því hversu góð leikrit við skrifum, og reynt að horfa á verkin óháð framsetningu þeirra á sviðinu að svo miklu leyti sem það er hægt.

Eitt er ljóst: það sem leikskáld gerir er nákvæmlega það sama hvort sem hann skrifar fyrir atvinnuleikhús, áhugaleikfélag eða skúffuna.

Og ekki nóg með það – heldur er þetta iðulega sama fólkið.

Árið 2005 vorum við þremenningarnir; ég, Ármann og Sævar tilnefndir fyrir handritið að Klaufum og Kóngsdætrum. Ekkert nema gott um það að segja –en ég held að það sé óhætt að fullyrða að Uppspuni frá rótum sem við skrifuðum fyrir Leikfélag Húsavíkur árið 2000 sé betra leikrit – frumlegra, safaríkara, meira „leikrit“ og, ja betra. En hefði ekki komið til álita.

Já, og árið 2005 sýndi Stúdentaleikhúsið tímamótaverkið Þú veist hvernig þetta er, samvinnusmíð leikhópsins og Jóns Páls Eyjólfssonar. Hvað réttlætir það að sniðganga eitt mikilvægasta verk í leiklistarsögu samtímans? Jón Páll var síðan tilnefndur með félögum sínum fyrir Þú ert hér (2009) Er það merkilegra verk? Það skiptir víst ekki máli, heldur hitt hvar það var sýnt.

Við þremenningarnir og Jón Páll og auk þess Andri Snær Magnason, Ólafur Haukur Símonarson, Hrund Ólafsdóttir, Agnar Jón Egilsson, Hávar Sigurjónsson. Öll höfum við fengið tilnefningu og öll höfum við átt verk frumflutt af áhugaleikfélagi. Það er engin sérstök ástæða til að ætla að við höfum sinnt verki okkar öðruvísi eða verr við þau tækifæri. Er það?

Tilnefndu leikskáldin í ár eru eflaust fín. En óneitanlega þykir mér verra að sjá ekki Árna Hjartarson þar á meðal. Mitt kalda mat er að hans nafn ætti fyllilega heima þar. Verst þó að það er ekki vegna þess að Einkamál.is sé slappara leikverk en þau sem tilnefnd eru, heldur vegna þess að það var ekki sýnt af réttu félagi, og þeir sem léku það eru ekki í réttu stéttarfélagi.

Það er bjánalegt.

PS: Árið 2007 var Birgir Sigurðsson tilnefndur fyrir Dag vonar. Ég tek eftir því að Jóhann Sigurjónsson fær ekki tilnefningu fyrir Fjalla-Eyvind.

Sigmundur Fiskaður

2011-04-05T15:57:00.013Z

The term fisking is blogosphere slang describing a point-by-point criticism that highlights perceived errors, or disputes the analysis in a statement, article, or essay. Meira hér.

Förum aðeins yfir grein Sigmundar Davíðs úr Mogganum í dag:

Íslenzkur aðall

Þegar forseti íslands ákvað að almenningur fengi að eiga síðasta orðið í Icesave-málinu ...

Ó, var það það sem hann gerði? Verður „Já“ síðasta orðið? Varla. En „Nei“? Alveg örugglega ekki.

... var rétt niðurstaða fengin hvort sem þjóðin svo samþykkir eða synjar. Færa má rök fyrir bæði já-i og nei-i. Ríkisstjórnin hefur helgað sig því að tala máli hinna erlendu ríkja heima í stað þess að tala máli Íslands útávið.

Ríkisstjórnin stendur (eðlilega) á bak við þann samning sem búið er að gera í hennar nafni. Og reyndar stjórnarandstöðunnar líka.

Einhverjir kunna því að telja nauðsynlegt að fallast á kröfurnar enda séu þeir sem eiga að vera í forsvari fyrir þjóðina ekki líklegir til að verja afstöðu íslendinga verði málið fellt.

Engan hef ég heyrt halda fram þessum rökum fyrir Jái. En mögulega hefur Sigmundur heyrt einhver halda fram svona sófistískum og veikum röksemdum fyrir samþykkt. Hver veit?

Aðrir gætu óttast að erlend ríki muni beita okkur þvingunum fyrir það eitt að vilja fylgja lögum.

Það er sumsé enginn ágreiningur um lögmætið? Allt klárt og kvitt?

Þeir sem hallast að því að þannig gerist kaupin á eyrinni í samskiptum ríkja vilja þá líklega forðast að egna óstöðugan. Víst er að ef Íslendingar synja lögunum staðfestingar mun það ergja margan embættismanninn sem er að verða uppiskroppa með teppi til að sópa brotum alþjóðlegu banka- og skuldakrísunnar undir.

Já örugglega. Og það eru auðvitað göfug markmið að taka afstöðu í svona máli vegna gleðinnar sem ALLIR eru sammála um að felst í að ergja blýantsnagara.

Það má því finna rök fyrir ólíkri afstöðu.

En greinilega bara vond og ómerkileg fyrir „Já-i“. Mælskubragð til að gefa máli sínu yfirbragð hlutleysis.

Verst er að mikið vantar upp á að umræðan sé til þess fallin að gefa fólki kost á að taka ákvörðun á réttum forsendum.

Segðu.

Að láta raunveruleikann ekki trufla sig 
Það er eitthvað sérlega óviðfeldið við það að spekingar ...

„spekingar“. Er átt við fagmenntaða sérfræðinga í lögum, hagfræði og stjórnmálum, eða kannski bara alla sem tjá skoðanir digurbarkalega? Heppilegt að láta þess ógetið.

... sem höfðu alveg einstaklega rangt fyrir sér í aðdraganda efnahagshrunsins og voru svo staðnir að því að hafa farið ítrekað með fullkomlega rangt mál í fráleitum hræðsluáróðri vegna Icesave I og II skuli ekki sjá sóma sinn í því að vera hófsamari í málflutningi í þriðju umferð. Þeir hinir sömu eru nú mættir sem helstu talsmenn Icesave III og hafa engu gleymt og ekkert lært.

Það er nú í sjálfu sér ekkert útilokað að þeir hafi eitthvað lært, er það. En já, smá auðmýkt væri kannski allt í lagi (og reyndar sýndu ansi margir hana eftir Icesave II).

Nú má vera að þessu fólki hafi tekist að sannfæra sjálft sig það rækilega að engu breyti hversu oft raunveruleikinn andæfir því.

Því raunveruleikinn breytist auðvitað aldrei.

Ófáar sálfræðibækur hafa verið skrifaðar um slík einkenni. Dómgreindarbresturinn kemst hins vegar á nýtt og alvarlegra stig þegar sama fólk telur sig enn og aftur best til þess fallið að segja öllum öðrum hvað þeir eigi að gera og nota til þess sömu skýringar og reyndust alrangar.

Það að hafa skoðun og láta hana í ljós er hér lagt að jöfnu við að „segja öllum hvað þeir eigi að gera“. Algengt mælskubragð í íslenskri umræðu.

Þeir sem vita betur 
Það er merkilegt að sjá hverjir eru helstu talsmenn kröfugerðar Breta og Hollendinga. Þeir koma flestir úr þeim hópi fólks sem er stundum skilgreindur sem “elítan” í þjóðfélagsumræðu á Vesturlöndum.

Skilgreindur af hverjum? Og í hvaða tilgangi? Og hvaða gildishleðsla felst í orðinu sem tengist ekki þeim hópi sem Sigmundur á við? Og úr hvaða jarðvegi eru „helstu talsmenn“ Nei-sins?

Embættis- og stjórnmálamenn, háskólamenn (fastráðnir hjá ríkinu), fjölmiðlamenn með köllun, bankastjórar, forstjórar og forsprakkar “aðila vinnumarkaðarins”.

Semsagt fólkið sem er næst ákvarðanatökunni (og upplýsingunum sem hún byggir á), sérfræðingar í fjármálum, fólk sem vinnur við að afla sér upplýsinga og talsmenn hagsmuna atvinnulífs og vinnandi fólks. Og gott að vita að lög- hag- og aðrir fræðingar sem ekki styðja Jáið tilheyra ekki þessum elítuhópi. Takið sérstaklega eftir snilldarlegri notkun gæsalappa hér, og veltið fyrir ykkur hvaða tilgangi þær þjóna.

Einkum þó þeir úr þessum hópi sem eru meira með hugann við útlönd en Ísland (hópurinn á sér sögulega skírskotun þótt hann skrifi ekki lengur í kansellístíl).

Gott að vita að sögubækur og -skýringar Jónasar frá Hriflu eru enn handgengnar formanni Framsóknarflokksins.

Svo er það ráðgátan með Baug og Icesave en hún verður ekki leyst hér.

Gamla smjörklíputrikkinu hefur sjaldan verið jafn klunnalega beitt.

Áfram Icesave 
Fyrir nokkrum dögum var svo settur saman hinn svo kallaði Áfram Icesave hópur og hann kynntur sem grasrótarhópur.

Fyrsta lögmál Varríusar um mælskubrögð: Um leið og einhver kallar eitthvað „svo kallað“ án konkret ástæðu ber að efast um heilindi hans. Já og svo kallar hópurinn sig ekki „Áfram Icesave“.

Nú hefur “grasrótarhópurinn” sem virðist hafa ótakmörkuð fjárráð sett af stað mestu auglýsingaherferð sem sést hefur á íslandi frá því að bankarnir voru upp á sitt besta.

Gaman væri nú að sjá það mælt. Og gott að Sigmundur miðar við bankana en ekki t.d. olíufélögin, svo dæmi sé nefnt af handahófi. „Virðist hafa ótakmörkuð fjárráð“ er síðan snilldarbragð. Ósannanleg fullyrðing sem vekur samstundis tortryggni.

Þrátt fyrir stóran hersjóð og aðstoð auglýsingastofa ...

Vúhú, auglýsingastofur. Skamm skamm. Aldrei nota Framsóknarmenn svoleiðis, né pukrast með peningaöflun sína.

... virðist Áfram Icesave mönnum oft verða fótaskortur á svellinu. Raunar eru þeir farnir að minna á breskan hóp sem bar sama nafn og gerði ófáar kvikmyndir um fólk sem lærði aldrei af reynslunni þ.a. vitleysan vatt stöðugt upp á sig. Nýjasta myndin gæti heitað [svo] Carry on Icesave.

Þetta er reyndar snjallt. Hvort að viðhafnargrein eftir formann stjórnmálaflokks sé réttur vettvangur fyrir hótfyndni er reyndar jafn óvíst þó fyndnin sé vel heppnuð.

Byrjað var á að kynna til sögunnar hina ýmsu talsmenn semtakanna sem komust fyrst að því að þeir hefðu tekið að sér að auglýsa Icesave þegar þeir sáu myndir af sjálfum sér í blöðunum. Fáni Íslands var notaður sem merki samtakanna í trássi við lög (og málstaðinn) ...

Því auðvitað er þetta ekki bara fólk með rangar skoðanir heldur lögbrjótar og landráðamenn.

... en svo var merkinu breytt og í staðinn “fengið lánað” listaverk þekkts bresks myndlistarmanns.

Bresks, athugiði. Landráðamenn!

Engu er líkara en að hópurinn telji að ekki megi líta á lög og reglur sem prinsipp sem þurfi að fylgja ef aðrar lausnir eru í boði.

Áfram auglýsingar 
Auglýsingar íslenska Carry on hópsins virðast annars vegar byggjast á endurnýttum gömlum hræðsluáróðri (og óviðjafnanlegri nýrri myndgerð þess áróðurs) og því að fá hvers konar “fyrirmenni” ...

Gott hjá Sigmundi að vekja athygli á vafasamri notkun sinni á þessu orði með því að setja það sjálfur í gæsalappir.

... til að segja fólki hvers vegna það ætlar að samþykkja Icesave (fyrir hönd annarra).

Ólíkt þeim sem ætla að hafna honum fyrir annarra hönd, væntanlega.

Fyrst voru tíndir til nokkrir forstjórar (eða millistjórnendur)

Plebbar.

en því næst var upplýst að tuttugu ráðherrar frá liðnum árum, og öld, ...

Síðustu öld sko. Alveg fyrir 11 árum.

... vildu að fólk segði já við Icesave. Þarf þá væntanlega ekki frekari vitnanna við. Það hlýtur enda að takmarka nokkuð næstu skref í auglýsingastefnu Áfram Icesave hópsins að ekki skuli vera til aðalsmenn á Íslandi. ”Barón Thorvald af Reykwick: Ég segi já við Icesave svo að Íslendingar geti borið höfuðið hátt (í sendiráðsboðum)”.

Skoðanir 20 ráðherra eru ómarktækar og ekki svaraverðar nema með skætingi. Segir stjórnmálamaðurinn.

Litla gula hænan borgar 
Verst er þó að þeir sem vilja enn og aftur fá fólk til að taka á sig ólögvarðar kröfur ...

Sem engin deilir auðvitað um að séu ólögvarðar, er það?

... eru fólk sem virðist ekki líklegt til þátttöku þegar kemur að því að bera kostnaðinn. Það eru einhverjir aðrir sem eiga að gera það.

Nei, enginn þessara sem skrifa og vitnað er í borgar skatta, er það nokkuð?

Deildarforsetinn í háskóla á landsbyggðinni sem útskýrði að Íslendingum væri hollt að taka á sig Icesave II taldi örugglega ekki að það ætti að leggja niður sína stöðu til að skrapa saman fyrir afborgunum (enda þarf augljóslega að hafa mann á launum til að færa fram slíka visku þegar mikið liggur við). Fjármálastjóri annars háskóla, sem er mjög áfram um að samþykkja kröfurnar, er áreiðanlega ekki á því að ríkið eigi að draga úr framlögum til skólans, þvert á móti.

Með sömu rökum: Háskólamenn sem leggjast gegn niðurskurði í heilbrigðiskerfinu eru vafalaust ekki að meina það, því þarna gætu farið peningar annað en í þeirra eigin elítísku vasa.

Bankastjórarnir sem boða til áróðursfunda um Icesave eru síður spenntir fyrir umræðu um að færa niður lán til að gera almenningi betur kleift að standa undir hinum nýju kröfum.

Já, allir sem voga sér að tala um Icesave eru áreiðanlega bara að því til að þurfa ekki að tala um eitthvað óþægilegt.

Forstjórarnir vilja líklega ekki hækka skatta á fyrirtæki sín eða 13 milljóna mánaðarlaun til að borga Icesave. Hvað með forsprakka launþega og lífeyrissjóða, á að sækja fé sjóði þeirra? Nei, gleymdu því. Ætli megi lækka eftirlaun 20 fyrrverandi ráðherra? Líklega ekki. “Við skulum samþykkja kröfurnar en það eiga einhverjir aðrir að borga”.

Semsagt: Ef Icesave verður samþykkt er útilokað að lækka laun bankastjóra og annara fitukatta. Er það ekki augljóst?

En ef við græðum á skuldsetningunni? 
Nú kunna að vera einhverjir sem telja að með því að fallast á Icesave-kröfurnar og ótakmarkaða ríkisábyrgð verði þeim mun auðveldara fyrir hið skuldsetta ríki að taka enn meiri lán og auka með því veltu þannig að á endanum þurfi minni niðurskurð. Það dugi jafnvel til að fá hið “óskeikula” Moody’s til að halda uppi lánshæfismati um sinn (í pólitísku mati sínu á Íslandi er fyrirtækið reyndar lent í vandræðalegri mótsögn við raunverulegan mælikvarða lánstrausts, skuldatryggingaálagið). Fylgismönnum þessarar kenningar er bent á að rifja upp íslenska banka- og efnahagshrunið 2007 og 2008.

Nei, við skulum endilega ekki taka nein meiri lán. Hver var aftur skoðun Sigmundar og flokks hans á stóriðjuuppbyggingu og hvenær ætti að ráðast í hana?

Lýðræði 

Almenningsálitinu getur vissulega skjátlast en þrátt fyrir alla sína augljósu kosti og galla hefur lýðræðisfyrirkomulagið merkilegan kost sem erfitt er að rannsaka en sannast þó aftur og aftur: Almenningur hefur oftar rétt fyrir sér en elítan.

Sagði formaður flokksins sem almenningur hefur gert að smáflokki.

Mér finnst þessi grein skammarleg. Að sumu leyti finnst mér hún enn ámælisverðari en barnaþrælkunarklám Egils Ólafssonar og Hákarladrama Áfram-hópsins. Ég vona að mér þætti hún skammarleg þó ég væri hjartanlega sammála Sigmundi í þessu máli.

day 30 - your favorite song at this time last year

2011-03-16T13:48:00.002Z

What's He Building?

What's he building in there?
What the hell is he building In there?

He has subscriptions to those magazines
He never waves when he goes by
He's hiding something from the rest of us
He's all to himself I think I know why

He took down the tire swing from the peppertree
He has no children of his own you see

He has no dog
And he has no friends
And his lawn is dying
And what about all those packages he sends?

What's he building in there?
With that hook light on the stairs.
What's he building in there?

I'll tell you one thing
He's not building a playhouse for the children

What's he building in there?

Now what's that sound from under the door?
he's pounding nails into a hardwood floor
And I swear to god I heard someone moaning low
And I keep seeing the blue light of a T.V. show

He has a router and a table saw
and you won't believe what Mr. Sticha saw
There's poison underneath the sink of course
There's also enough formaldehyde to choke a horse

What's he building in there?
What the hell is he building in there?

I heard he Has an ex-wife in some place called Mayor's Income, Tennessee
And he used to have a consulting business in Indonesia

But what's he building in there?
What the hell is building in there?

He has no friends but he gets a lot of mail
I'll bet he spent a little time in jail
I heard he was up on the roof last night
Signaling with a flashlight

And what's that tune he's always whistling?

What's he building in there?
What's he building in there?

We have a right to know...

Tom Waits

Á þetta þarf að hlusta til að njóta til fulls.

Búin að því? Ókei, höldum áfram.

Er þetta skopkvæði um smáborgaralega paranoju gagnvart óvenjulegum einförum? Eða X-fælin hrollvekja um aðsteðjandi ógn? Veit það ekki, bæði sennilega. Fer svolítið eftir því hvað gaurinn er að smíða.

Það var fyrir rúmu ári sem ég fór að hlusta af einhverju viti á Mule Variations sem komst fljótlega til talsverðra metorða í Tom Waits hluta tónlistarsmekks míns. Ekki síst fyrir þetta rosalega lag/ljóð.

Gaman að enda á þessu, kallinn tekinn inn í Rock And Roll Hall Of Fame í gær og svona. Og já, við höfum rétt á að vita. Við höfum rétt á að vita það sem skáldin kjósa að segja, hvorki meira né minna.

Skáldin geta verið skýr eða óskýr, berorð eða dul, einlæg eða hæðin. Hvað þau eru að smíða á síðkvöldum í afluktum kytrum sínum fáum við aldrei að vita, okkur varðar ekkert um hvort það sé formalínlykt heima hjá þeim, kemur ekki við hversu margar rólur hanga í trjánum við húsið. Við eigum ekkert með að hnýsast í póstinn þeirra. Og þó það væri gaman að þekkja lagið sem þau eru að blístra við vinnu sína, þá er það einungis það sem þau að lokum sýna okkur sem við höfum rétt á að heyra og sjá.

Síðan er það okkar að skapa rest.

Ljóðrannsóknastofa Varríusar hefur lokið skýrslu sinni.

day 29 - a song from your childhood

2011-03-15T13:58:00.001Z

Súptu maður súpuna
súpan hressir lúinn
Að þú súpir súpuna
súpan er til þess búin.

Gamli Anonymus

Móðir mín fór stundum með þetta og þessi lítilfjörlega vísa er það best ég man sú fyrsta sem ég lærði, allavega það elsta sem ég hef ekki séð ástæðu til að gleyma. Það er gaman að læra ferskeytlur og enn meira gaman hvað margir geta búið þær til. Reyndar er stundum pirrandi þegar fólk heldur að það geti sett svoleiðis saman og gerir sér enga grein fyrir reglunum. Það er hinsvegar ekkert nýtt vandamál sem hægt er að kenna kanasjónvarpinu eða evrópusambandinu um. Nógu mikið er til af gömlum vondum kveðskap sem vitnar um fornar rætur bragheyrnarleysisins. En vísan um súpuna er næstum fullkomin. Ef sama rímorðið væri ekki notað í 1. og 3. vísuorði væri hún það. En auðvitað væri hún þá sem því næmi verri. Það er vandlifað í vísnaheimi.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 28 - a song that makes you feel guilty

2011-03-14T20:23:00.000Z

Legg þú á djúpið

Legg þú á djúpið eftir Drottins orði 
og æðrast ei, því nægja mun þinn forði,
 þótt ómaksför þú farir marga stund. 
Ef trú og dáð og dugur ei þig svíkur, 
er Drottinn lífs þíns ennþá nógu ríkur 
og mild hans mund.

Legg þú á djúpið, þegar Kristur kallar, 
og kveð án tafar holdsins girndir allar, 
og feta beint í fótspor lausnarans, 
og lát ei kross né kvalir ykkur skilja, 
en keppstu við að stunda Guðs þíns vilja
 með hlýðni hans.

Legg þú á djúpið, þú, sem enn ert ungur, 
og æðrast ei, þótt straumur lífs sé þungur, 
en set þér snemma háleitt mark og mið, 
haf Guðs orð fyrir leiðarstein í stafn
i og stýrðu síðan beint í Jesú nafni 
á himins hlið.

Matthías Jochumsson

Og nei, það er ekki kristileg sektarkennd sem setur þennan sálm hér, heldur siðferðileg (þetta er nefnilega ekki það sama eins og sumir halda, og ekki heldur andstæður eins og aðrir halda fram.) Mig langaði bara að biðjast afsökunar á því að hafa haft rangt við í þeim hluta fermingarfræðslunnar hjá þeim góða klerki Sr. Birni sem fólst í að læra sálma, og hafa haft texann við höndina falinn í skólatösku uppi á borði svo ég þyrfti ekki að leggja á mig það lítilræði að læra kvæði á borð við þetta. Mér til afbötunar: Þetta er nú ekki með því betra sem sr. Matthías gerði, ha?

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 27 - a song that you wish you could play

2011-03-13T20:09:00.002Z

Haust/vorvísur

Kindur jarma, bóndans ból
búning tekur nýjan.
Vindur næðir, sjaldan sól
Sendir geisla hlýjan.

Sævar Sigurgeirsson

Sléttubönd eru einhver snúnasta og skemmtilegasta bragþraut sem við eigum. Ferskeytla sem lýtur öllum venjulegum lögmálum svoleiðis kveðskapar og að auki þarf hún að ganga upp í hvorri röðinni sem orðin eru lesin. Og þá fyrst eru sléttubönd góð þegar merkingin snýst við um leið og orðaröðin. Þessi gera það, og eru þar að auki ekkert knosuð eins og svona afreksíþróttakveðskapur verður oft. Það er vegna þess að Sævar er einn besti núlifandi hagyrðingur Íslendinga, og er búinn að vera það síðan í menntaskóla, þegar hann setti þetta saman að gamni sínu, sennilega þegar hann átti að vera að læra efnafræði. Ég var bísna slunginn í efnafræði, en treysti mér ekki í sléttubönd. Sævar segir sjálfur að boðskapurinn sé sá að kindur jarmi allt árið. Vel gert!

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 26 - a song that you can play on an instrument

2011-03-12T17:14:00.001Z

Komdu, feigð

Komdu, feigð, komdu feigð svöl
og fel mig þar sem síprus grær.
Svíf á braut, svíf á braut, kvöl
mig sveik í tryggð ein yngismær.
Á hjúpinn ljósa leggið þó
lyngið rauða
sú ást var djúp sem dapran bjó
mér dauða.

Engin rós, engin rós fær
að ilma við mitt svarta skrín.
Engin hönd, engin hönd kær
af ástúð signi beinin mín.
Mitt græna leiði á gleymdum stað
gróa látið.
Svo enginn geti gist við það
og grátið.

William Shakespeare/Helgi Hálfdanarson

Ég hef sett mér langtímamarkmið: Ég ætla að semja lög við öll söngljóð í verkum Shakespeares. Ég er búinn með nokkur og lagið sem ég samdi við þetta fallega ljóð úr Þrettándakvöldi er skásta lag sem ég hef samið. Kalt mat. Ég hef aldrei skrifað það niður, og mögulega hefur það breyst eitthvað smá gegnum árin, en það kemur alltaf í puttana þegar á reynir. Þá er það allavega ekki vont. Og Shakespeare er mesta skáld ever. Kalt mat.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 25 - a song that makes you laugh

2011-03-11T18:08:00.001Z

Ljóðið sem hljóp

Skáldið efaðist um stöðu ljóðsins og fór á fund og þá var ljóðið á fundi og mörg ljóð saman og ljóðið var í setningum og spurningum og ljóðið reis upp frá dauðum án þess að hafa dáið eða á þetta að vera brandari huxaði ljóðið og var á hraðbergi í bjargsigi og skáldið tíndi egg úr bjarginu og inní eggjunum voru orð og skáldið saup hveljur úr eggjunum og ljóðið fór á sópi um skýin og fór á fundinn og ljóðið hafði tyllt sér niður til að hlæja í setningu að spurningu og svo var fundarhlé og ljóðin sveifluðu sér í ljósakrónunum og voru allsgáð og létu sig detta ofan í rauðvínsglösin og urðu að röfli um sig og ljóðið sötraði gegnum bleikt nástrá vínið og lét sig fljóta á klaka í hafinu og þið eruð öll vinstrisinnaðir hommar þusaði ljóðið spakt og mikið með sig og orðið fraus og menn þóttust ekkert hafa heyrt og ljóðið skrapp skælbrosandi í felur og ég er hafið yfir dægurþras sagði ljóðið og fór á bömmer ofan í stráinu sem varð eins og ljóð í laginu eða er ég kannski alþjóðlegur tjáningarmiðill heyrðist úr stráinu eða er ég skáldsaga eða pönktíska eða fugl sem flaug eða vídeógjörningur eða er ég málverk eða innrímuð hringhenda eða mótorhjól eða fundur eða sonnetta eða langt eða stutt eða áróður eða innblásinn andi er ég kvikmynd er ég kannski prósi er ég kannski rímaður prósi hvæsti ljóðið og öslaði á sjálflýsandi svörtum gúmmístígvélum gegnum skáldlega rigningu og komst í þunga þanka og skvetti ljóðslega úr drullupollunum og ljóðið vissi að það var engin spurning það varð að vera spurning eða á ég að finnast í skilgreiningu svo skáldin geti fundið sig þessir vesalingar og rigningin varð skáldlegri við enda götunnar og ljóðið sá eftir mjóum ketti sem hvarf inn í húsagarð og ég
er engin spurning hvíslaði ljóðið
og skimaði upp tírætt bjargið
ég er ljóðið er ljóð og tiplaði nakið inn í lokaorðin á fundinum á ballettskóm og ljóðið gekk berfætt af fundinum og bað ballettskóna að fylgja sér
eftir sátu skáldin
en ljóðið fór flissandi burt
hvítir ballettskór sáust hvatvísir klífa bjargið
við verðum að halda annan fund sögðu skáldin ljóðrænulaus
og athuga þetta með stöðu ljóðsins bættu bókmenntafræðingarnir hjálpfúsir við (en) ljóðið fór á ljóshraða nakið á gulum skóm með kafaragleraugu og gregoríanska tónlist í vasadiskóinu sínu og fallhlíf í hinum vasanum,
fór þangað sem því sýndist að gera það sem því sýndist
… það ætti að banna mig það ætti að banna mig söng ljóðið hástöfum.

Elísabet Jökulsdóttir

Eitt sem ég tók ástfóstri við úr Ljóðmúrnum. Vinsælt að lesa þetta upphátt á síðkvöldum yfir munkatei á herberginu mínu á Heimavist MA (og stundum reyndar viskíi, en ekki segja Meistara). Mér finnst þetta ennþá fyndið og satt. Þess má geta að lagið sem ég heyri ljóðið syngja lokalínurnar við, "… það ætti að banna mig, það ætti að banna mig …" er sama lag og var notað í óperunni "Örlagahárinu" eftir Flosa Ólafsson við línurnar "… það er að kvikna í, það er að kvikna í …".

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 24 - a song that you want to play at your funeral

2011-03-10T21:29:00.001Z

Morgunljóð

Ég er úr
ljósi og lofti

yfir mér
svífandi sjófugl

undir mér
lína úr ljóði

Hafið er skínandi bjart

Linda Vilhjálmsdóttir

Mér finnst þetta falleg mynd af því hvernig maður rennur saman við heiminn - tilvalið til að syngja yfir moldum trúleysingja. Náttúran yfir, listin undir og þú sjálfur áleggið í hina eilífu samloku. Ég held að þetta sé fyrsta óbundna ljóðið (eða órímaða, því það er náttúrulega bít í gangi hérna) sem ég lærði utanað. Ef ekki hefur verið samið við það (gott) lag - og önnur úr kverinu góða, Valsar úr síðustu siglingu, þá er það brýnt verkefni. Ég verð ekkert eilífur, sko.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 23 - a song that you want to play at your wedding

2011-03-09T23:07:00.001Z

Þögul nóttin

Þögul nóttin þreytir aldrei þá sem unnast,
þá er á svo margt að minnast,
mest er sælan þó að finnast.

Eilíf sæla er mér hver þinn andardráttur
og ýmist þungur, ýmist léttur
ástarkoss á varir réttur.

Hvítum, mjúkum, heitum, fögrum handleggjunum
vil ég heldur vafin þínum
vera en hjá guði mínum.

Guð að sök mér gefur ei sem góðum manni
unan þó ég fremsta finni
í faðminum á dóttir sinni.

Páll Ólafsson

Hér krefst ástarskáldið mikla þess auðvitað að fá orðið og nær að fljóta áreynslulaust frá hinu holdlega til hins guðlega í stuttu kvæði, sennilega vegna þess að fyrir honum var þetta eitt og hið sama. Við þetta er engu að bæta, nema bara að minna á að í öllum góðum geisladiskahillum er að finna Söng Riddarans, alúðarverk Ragnhildar Ólafsdóttur og Þórarins Hjartarsonar, þar sem þau syngja bæði alþekkt lög við ljóð skáldsins, sem og lög sem þau hafa kallað eftir frá fjölbreyttum hópi lagasmiða, og rímnalög og druslusálma að auki. Ég myndi ekki þekkja Pál af neinu viti ef ekki kæmi til þetta framtak þeirra. Þetta er yndislegur diskur og lag Hróðmars Inga Sigurbjörnssonar við þetta fallega ljóð er eitt af mörgum sem hafa á einhverjum tímapunkti verið í mestu uppáhaldi hjá mér. Ég fann það því miður ekki á Youtube, en einhver hafði sett þetta inn. Það er gott líka.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 22 - a song that you listen to when you’re sad

2011-03-08T23:00:00.000Z

Sang til en flygnting

Jeg vågner
 i min egen seng
 i mit eget hus
 i mit eget land 
som om det var det mest naturlige i verden.

Jeg vasker mig
 klær mig på i mit eget tøj
 laver morgenmad til min kone og mig
 som om det var det mest naturlige i verden.

Jeg går i byen
 og køber ind  
for mine egne penge  
tjent ved eget arbejde
 som om det var det mest naturlige i verden.

Jeg rejser nu og da  
til andre lande  
rejser tilbage til mit eget land
 kommer gennem paskontrollen
 uden problemer  
kommer tilbage til mit eget hus  
som om det var det mest naturlige i verden

Som om det var det mest naturlige i denne verden

Benny Andersen

Lagið er svohér.

Auðvitað ætti maður að hlusta á eitthvað uppbyggilegt þegar maður er mæddur. En ég bara get ekki tekið þessari áskorun þannig. Hugsa bara um eitthvað sem gerir mann mæddan. En samt pínu hressari þegar maður skynjar reiðina sem kveikir hugsunina hjá skáldinu og setur broddinn í frábæra rödd Dissings. Og boðskapurinn er auðvitað hvað ástandið er heimskulegt og þarafleiðandi ætti að vera auðvelt að breyta því. Er það ekki? Víst er þetta uppbyggilegt. Ekki vera mæddur - vertu reiður!

Já og svo er ég bara svo hrifinn af því þegar tekst að gera áheyrileg lög við prósa, eða svona lausbeisluð ljóð. Uppáhaldsdæmið mitt eru þessar alþekktu línur úr bibíunni sem eru lesnar á hverjum jólum.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 21 - a song that you listen to when you’re happy

2011-03-07T23:46:00.002Z

Kitchen Villenelle

How rare it is when things go right
when days go by without a blip
And don't go wrong, as well they might.

The smallest triumphs cause delight –
The kithcen's clean, the taps don't drip,
How rare it is when things go right.

Your ice cream freezes overnight
Your jellies set, your pancakes flip
And don't go wrong, as well they might.

When life's against you, and you fight
To keep a stiffer upper lip.
How rare it is when things go right.

The oven works, the gas rings light,
Gravies thicken, potatoes chip
And don't go wrong, as well they might.

Such pleasures don't endure, so bite
The grapes of fortune to the pip.
How rare it is when things go right.
And don't go wrong, as well they might.

Stephen Fry

Stephen Fry á sér það tómstundagaman að yrkja og segist gera það eingöngu sjálfum sér til skemmtunar. Til að breiða út þessa tómstundaiðju skrifaði hann bráðskemmtilega (vitaskuld) kennslubók í bragfræði, The Ode Less Travelled. Þar notar hann kveðskap sinn stundum sem sýnishorn, eins og til dæmis þessa smellnu Villenellu. Þetta forn-ítalska form er lygilega lífseigt. Frægast vafalaust ljóð Dylan Thomas, Don't go gently into that good night. Fry myndi segja: ókei, núna eruð þið búin að átta ykkur á forminu, prófið sjálf. Ég tek undir það.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 20 - a song that you listen to when you’re angry

2011-03-06T23:13:00.002Z

Masters of War

Come you masters of war
You that build the big guns
You that build the death planes
You that build all the bombs
You that hide behind walls
You that hide behind desks
I just want you to know
I can see through your masks.

You that never done nothin'
But build to destroy
You play with my world
Like it's your little toy
You put a gun in my hand
And you hide from my eyes
And you turn and run farther
When the fast bullets fly.

Like Judas of old
You lie and deceive
A world war can be won
You want me to believe
But I see through your eyes
And I see through your brain
Like I see through the water
That runs down my drain.

You fasten all the triggers
For the others to fire
Then you set back and watch
When the death count gets higher
You hide in your mansion'
As young people's blood
Flows out of their bodies
And is buried in the mud.

You've thrown the worst fear
That can ever be hurled
Fear to bring children
Into the world
For threatening my baby
Unborn and unnamed
You ain't worth the blood
That runs in your veins.

How much do I know
To talk out of turn
You might say that I'm young
You might say I'm unlearned
But there's one thing I know
Though I'm younger than you
That even Jesus would never
Forgive what you do.

Let me ask you one question
Is your money that good
Will it buy you forgiveness
Do you think that it could
I think you will find
When your death takes its toll
All the money you made
Will never buy back your soul.

And I hope that you die
And your death'll come soon
I will follow your casket
In the pale afternoon
And I'll watch while you're lowered
Down to your deathbed
And I'll stand over your grave
'Til I'm sure that you're dead.

Bob Dylan

Sjóðheit og spámannleg bræðin sem Dylan annaðhvort upplifði eða gerði sér upp fyrir markhópinn (maður veit aldrei alveg með það ólíkindatól) er mögnuð og réttmæt. Einshljómslagið (eða þvísemnæst) sem hann notar undir þuluna undirstrikar mikilvægi boðskaparins. Og lokaerindið er stórkostlegt, þar sem hann starir ofan í gröf hinna gráðugu og grimmu vopnasala og fullvissar sig um að þeir séu örugglega dauðir, og ég fæ á tilfinninguna að honum væri síst á móti skapi að þeir hafi verið kviksettir og það sé í alvörunni mikilvægt að standa vaktina þar til það sé útilokað að þeir krafsi sig upp aftur eins og brúðurin í Kill Bill og byrji sína guðlausu iðju á ný.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 19 - a song from your favorite album

2011-03-05T20:40:00.003Z

Bíll stansar

Hvar er Dímon
drengur minn
spurði andlit í glugganum

Ótrúlega heimskulegt.

Þórður Helgason

Ég var búinn að segja ykkur að Þar var ég eftir Þórð Helgason sé uppáhalds ljóðabókin mín. Þegar þarna er komið sögu er hann búinn að vera nokkuð lengi í Fljótshlíðinni á sinn barnslega mælikvarða. Og hversu gleðivekjandi er þessi mynd, sem með góðum vilja má kalla hæku?

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 18 - a song that you wish you heard on the radio

2011-03-04T19:35:00.002Z

Atlot

Niður borubratta hlíðina
spriklar bunulækur

með silfurtær

–

skarpur steinninn glúpnar
við gælur þeirra

Unnur Guttormsdóttir

Við Unnur deilum afmælisdegi og leikfélagi. Við erum líka bæði dálítið hrifin af öngstrætum tungumálsins. Unnur hefur skrifað góðan slatta af leikritum með vinkonum sínum og vænan bunka af prýðilegum smáverkum fyrir leiksvið en ég held að rödd hennar hljómi skírust í ljóðunum sem hún er farin að setja saman hin síðari ár. Þar nær hjartahlýjan alltaf að skína í gegnum sniðuglegheitin og þegar nostalglýjan er alveg að keyra um þverbak má búast við dömulegu skítaglotti. Vonandi fáum við bók frá Unni bráðum. Það verður góð bók.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 17 - a song that you hear often on the radio

2011-03-03T19:11:00.002Z

ÉG BIÐ AÐ HEILSA

Nú andar suðrið sæla vindum þýðum.
Á sjónum allar bárur smáar rísa
og flykkjast heim að fögru landi ísa,
að fósturjarðar minnar strönd og hlíðum.

Ó, heilsið öllum heima rómi blíðum
um hæð og sund í drottins ást og friði.
Kyssið þið, bárur, bát á fiskimiði.
Blásið þið, vindar, hlýtt á kinnum fríðum.

Vorboðinn ljúfi, fuglinn trúr, sem fer
með fjaðrabliki háa vegaleysu
í sumardal að kveða kvæðin þín!

Heilsaðu einkum, ef að fyrir ber
engil með húfu og rauðan skúf, í peysu.
Þröstur minn góður, það er stúlkan mín.

Jónas Hallgrímsson

Aftur ljóð sem er vel þess virði að kynnast sem ljóði en ekki sem söngtexta. Því það er svo glæsilegt. Þessar tvær bænir; að biðja öldurnar og vindinn að heilsa landinu og fólkinu svona almennt, og þegar kemur að "kinnum fríðum" man skáldið skyndilega að hann á líka persónulegt erindi, og þá duga auðvitað ekki golan og brælan, heldur er smjaðrað fyrir þrestinum, hann skjallaður í bak og fyrir og sendur af stað með lýsingu á viðtakanda. Engin ofnotkun, ekkert tenórrúnk, ekkert kórjarm getur til lengdar falið það fyrir okkur að þetta er snilldarverk.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 16 - a song that you used to love but now hate

2011-03-02T18:57:00.002Z

Haust í borginni

Ég sé það á öllu að sumarið er á förum –
eg sé það á fótataki og andlitum mannanna.
Það er eins og öllum sé kalt
og allir séu að flýja
eitthvað sem er alltaf komið á undan þeim.
Og þeir hraða sér gegnum myrkrið,
og segja við sjálfa sig þegar inn kemur:

Það var þó gott að ég komst undan

….

Æ ég nenni ekki að slá inn meira af þessu langa ljóði
sem eins gæti verið
dálítið tilgerðarleg
stemmingsgrein í dagblaði
og þó maður elski og virði skáldið Tómas
þá er eitthvað pirrandi
við að svona formsnjall maður
sem gat ort glæsta sonnettu
um ástir fiskanna
og látið japönsku tálknin titra
skuli ekki nenna að yrkja
"almennilega"
um sitt eftirlætis yrkisefni
en skrifi þess í stað
þokkalegan prósa
og raði honum næsta tilviljanakennt upp
og kalli ljóð.

Auðvitað skín hinn hlýi og fallegi andi skáldsins alltaf í gegn.
En þó ég hafi á menntaskólaárum metið þetta ljóð mikils,
og jafnvel lesið það upphátt fyrir umburðarlynda vini
þá finnst mér núna að skáldið hefði getað vakað lengur

og gert betur.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 15 - a song that describes you

2011-03-01T22:16:00.004Z

Einn fjölómenntaður maður

Einn fjölómenntaður maður
margt vissi um lítið
og undi sér aðallega
við allt sem var skrýtið.

Einn fjölómenntaður maður
mæddist í litlu-- en víða.
Fagnaði í fræðunum öllu
sem fátt virtist þýða.

Einn fjölómenntaður maður
varð margfáfróður
vissi ekkert um æðri plöntur
en allt um lággróður.

Einn fjölómenntaður maður
margs gekk því dulinn
voru sei sei já, svokölluð æðri
sannindi hulin.

Einn fjölómenntaður maður
mjúklega kyngdi þeim bita.
Hann sagði gjarnan sisvona:
Sælla er að gruna en vita.

Þórarinn Eldjárn.

Æjá, hér er ég lifandi kominn. Finnst mér stundum. En hvað veit ég.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 14 - a song that no one would expect you to love

2011-02-28T18:03:00.005Z

Eins og blasir við af ljóðavalinu hingaðtil er ég alger sökker fyrir hrynjandi. En þessi snilldar(hug)mynd hans Gyrðis hefur alltaf kætt mig. Ég hefði aldrei rekist á þetta ljóð ef ekki kæmi til hin frábæra bók Gegnum ljóðmúrinn sem mér var sett fyrir í Menntaskóla og þykir jafnvænt um og Skólaljóðin umdeildu. Það er miklu meira í henni af ljóðum og minna af myndum (þetta er ein af örfáum) og fyrir vikið meira af drasli. En hún hefur leitt mig á vit nokkurra minna uppáhaldsskálda. Gyrðir er svo sem ekki eitt af þeim, en þetta gladdi mig - og gleður enn.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 13 - a song that is a guilty pleasure

2011-02-27T19:36:00.002Z

Litla kvæðið um litlu hjónin

Við lítinn vog, í litlum bæ
er lítið hús.
Í leyni inní lágum vegg
er lítil mús.
Um litlar stofur læðast hæg
og lítil hjón,
því lágvaxin er litla Gunna
og litli Jón.

Þau eiga lágt og lítið borð
og lítinn disk
og litla skeið og lítinn hníf
og lítinn fisk
og lítið kaffi, lítið brauð
og lítil grjón.
því lítið borða litla Gunna
og litli Jón,

Þau eiga bæði létt og lítil
leyndarmál
og lífið gaf þeim lítinn heila
og litla sál.
Þau miða allt sitt litla líf
við lítinn bæ
og lágan himin, litla jörð
og lygnan sæ.

Þau höfðu lengi litla von
um lítil börn
sem léku sér með lítil skip
við litla tjörn,
en loksins sveik sú litla von
þau litlu flón,
og lítið elskar litla Gunna
hann litla Jón.

Það var opinberun þegar ég hafði vit á því að slökkva á laginu í kollinum á mér og lesa bara ljóðið. Lagið er reyndar frábært fyrir sinn hatt, en boy, oh, boy, hvað það vinnur gegn stemmingunni í ljóðinu. Fínofin tragedía Davíðs (sem var nú yfirleitt ekkert góður í svoleiðis) fer algerlega út um gluggann í glaðhlakkalegum rytmafígúrum Páls (og engin "túlkun" söngvara bætir þar úr). Lesið og grátið (og hugsið kannski um staðgöngumæðrun). Og í beinu framhaldi: Lesið "Fyrir átta árum" eftir Tómas Guðmundsson. Þar er annað lag sem hefur breytt smágerðum listilega ortum harmleik í "Sál og hníf".

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 12 - a song from a band you hate

2011-02-26T09:38:00.003Z

Lennon

1

En þú sem varðs aldrei
sextíuogfjögurra ára,
aldrei nema fjörutíu ára drengur
nei, fjögurra ára drengur,
lítið barn í fullorðnum manni,
nú um aldur fram
langt um aldur fram
horfirðu inn í byssuhlaupið
og höggormstönnin spýtti eitri
í óvarið hjarta þitt
langt um aldur fram: hann miðaði
á fullorðinn mann, geymdan
í víggirtu hjarta lítils drengs
sem beið föður síns heima, nú
tekur hann aldrei framar í hönd föður síns
áður en þið gangið yfir Central Park West
því að þú ert farinn í óvænta heimsókn
til guðanna, óvænt fórst þú
á fund guðanna á himnum
og sólbros gyðjunnar hætti að skína
í andliti hennar.

í andlit ykkar …

Þið sem sunguð um ástina friðinn
og drenginn í draumi ykkar, hann
sem breytti heimi leitandi augna
í paradísarheimt
og átti ekki að vera hræddur við
að gráta: kannski verður hann
sextíuogfjögurra ára einn byssulausan
dag verður hann sextíuogfjögurra ára
í söng þessa fullorðna barns
og eilífu æði bítilsins og þá verður
þú, Lennon, í fögnuði guðanna
umfafinn aðventubrosi gyðjunnar
sem hellti hassgeislum yfir ást ykkar
þegar Yoko hélt það væri jafn saklaust
að syngja: Hard times are over
og ykkur McCartney þótti sjálfsagt að sá dægur kæmi
when I'm sixty-four, en hann kom ekki
enginn nýr dagur kemur úr gusandi
byssuhlaupi, samt munum við heyra púðurreykinn
af þessum framandi orðum: all we are saying
is give peace a chance, orð orð
máttvana minning, þegar sólgos gyðjunnar
breytist í svart hrynjandi myrkur.

Matthías Johannessen

Hún pirrar mig ógurlega þessi vísun í byrjuninni í lag sem allir eiga að vita að er ekki eftir Lennon. Fyrsti tónninn sem er sleginn er falskur. Þó pirrar mig enn meir að moggaritstjórinn, með öllu sem því fylgir, skuli ekki skammast sín meira en svo að eftir heilan feril af að hafa af heilum hug varið allt sem Bandaríkjastjórn datt í hug að gera skyldi setja saman svona flatneskjulega mærð um mann sem var lengi vel ofsóttur af þessum sömu yfirvöldum fyrir að vekja athygli á málstað (málstöðum) sem ekki voru þeim að skapi, og leggja jafnframt út frá því að hann hafi verið "barn". Þegiðu og skammastu þín og nuddaðu þér upp við þitt fólk, en láttu mitt í friði.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 11 - a song from your favorite band

2011-02-25T08:38:00.002Z

Land og fólk

Landið má viljugt þola vetur;
fólk klæðir af sér frost
en á hvergi skjól fyrir skrumi.

Þegar dagur rís í austri
hlæja hlíð og skriða
ljósið bræðir þela úr lýngmó og skóf
og fólk hristir af sér hrím blekkínganna.

þó býr landið yfir leyndum harmi
og einstaka maður við örkuml.

Þorsteinn frá Hamri

Ég elska mörg skáld en Þorsteinn er mitt skáld. Hann er sá eini sem ég safna, sá eini sem ég sökkvi mér ofaní þegar ég skil ekki strax, sannfærður um að það sé ekkert feik, engir stælar í gangi og djúpköfunin muni borga sig. Ég vil lesa allt sem hann skrifar, ég vil hlusta á Eyrbyggjasögu af því að það er hann sem les hana, ég vil komast inn í hugarheiminn. Þetta ljóð, úr Fiðrið úr sæng daladrottningar, er ekkert endilega uppáhaldsljóðið mitt. En þetta var fyrsta bókin hans sem ég las spjaldanna á milli og sannfærði mig um að Þorsteinn er mitt skáld.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 10 - a song that makes you fall asleep

2011-02-24T19:03:00.002Z

Dvel ég í draumahöll
og dagana lofa.
Litlar mýs um löndin öll
liggja nú og sofa.

Svífur ró á djúp og dal,
dýr til hvílu ganga.
Einnig sofna skolli skal
með skottið undir vanga.

Torbjörn Egner/Kristján frá Djúpalæk

Vel gert auðvitað, en aðallega skulum við hugleiða þá ótrúlegu staðreynd að til er sérstök grein bókmennta (og að einhverju leyti tónlistar) sem er helguð því að svæfa þá sem hennar njóta. Á ég að syngja meira, refur?

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 09 - a song that you can dance to

2011-02-23T17:32:00.003Z

Ormurin Langi

1. Vilja tær hoyra kvæði mítt,
vilja tær orðum trúgv,
um hann Ólav Trúgvason,
higar skal ríman snúgva.

Niðurlag: Glymur dansur í høll,
dans sláði í ring!
Glaðir ríða noregis menn
til hildarting.

2. Kongurin letur snekju smíða
har á sløttumsandi;
Ormurin Langi støstur var,
Sum gjørdur á Noregis landi.

3. Knørrur var gjørdur á Noregis landi,
gott var í honum evni:
átjan alil og fjøruti
var kjølurin millum stevni

4. Forgyltir vóru báðir stavnar,
borðini vóru blá,
forgyltan skjøldá toppi hevði,
sum søgur ganga frá.

[…]

82. Eirikur var á øðrum sinni
aftur á bunkan rikin,
tá sá hann, at stavnurin
á Orminum var tikin.

83. Jallurin mannar seg triðju ferð:
"Nú skal ikki dvína!"
Tá fall Úlvur og Herningur
við øllum dreingjum sínum.

84. Kongurin rópar í liftingi:
"Nú er tap í hendi;
leypið í havið, mínir menn,
her verður ei góður endi!"

85. Kongurin leyp í havi út,
garpar eftir fylgdu,
kongsins bróðir síðstur var,
teir gjørdu, sum kongur vildi.

86. Eirikur fekk tá Ormin Langa,
einkin annar kundi,
tók hann sjálvur róður í hond
og stýrdi honum frá sundi.

Niðurlag: Glymur dansur í høll,
dans sláði í ring!
Glaðir ríða noregis menn
til hildarting.

Að taka þátt í færeyskum dansi í fyrsta sinn er lífsreynsla. Það er svo margt sem maður kemst í snertingu við. Færeyskur dans er ekki einstaklingsbundin tjáning og ekki heldur performans - sem allt það sem maður hefur áður kallað "dans" er. Hann er sameiginleg upprifjun á fortíðinni. Hann getur komið þér í transkennt ástand. Og hann er ennþá almenningseign í Færeyjum. Sem minnir okkur Íslendinga á hverju við glötuðum, og reyndar allir Norður-Evrópumenn, þegar þessar dans-samkomur voru bannaðar af, eða undir áhrifum frá, kirkjunni (og mikil er skömm hennar). Takk Færeyingar fyrir að passa þennan arf fyrir okkur, og leyfa okkur að vera með þó við klúðrum viðlögunum svona sirka fram í 50. erindi, og getum aldrei stigið hið einfalda spor af neinu öryggi.

Fyrir þá sem langar að lesa allt kvæðið og nokkur önnur að auki: Hér.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 08 - a song that you know all the words to

2011-02-22T17:57:00.002Z

Gunnarshólmi

Skein yfir landi sól á sumarvegi,
og silfurbláan Eyjafjallatind
gullrauðum loga glæsti seint á degi.
Við austur gnæfir sú hin mikla mynd
hátt yfir sveit, og höfði björtu svalar
í himinblámans fagurtærri lind.
Beljandi foss við hamrabúann hjalar
á hengiflugi undir jökulrótum,
þar sem að gullið geyma Frosti og Fjalar.
En hinum megin föstum standa fótum,
blásvörtum feldi búin, Tindafjöll
og grænu belti gyrð á dalamótum.
Með hjálminn skyggnda, hvítri líkan mjöll,
horfa þau yfir heiðarvötnin bláu,
sem falla niður fagran Rangárvöll,
þar sem að una byggðarbýlin smáu,
dreifð yfir blómguð tún og grænar grundir.
Við norður rísa Heklu tindar háu.
Svell er á gnípu, eldur geisar undir.
Í ógna djúpi, hörðum vafin dróma,
skelfing og dauði dvelja langar stundir.
En spegilskyggnd í háu lofti ljóma
hrafntinnuþökin yfir svörtum sal.
Þaðan má líta sælan sveitablóma,
því Markarfljót í fögrum skógardal
dunar á eyrum. Breiða þekur bakka
fullgróinn akur, fagurst engjaval
þaðan af breiðir hátt í hlíðarslakka
glitaða blæju, gróna blómum smám.
Klógulir ernir yfir veiði hlakka,
því fiskar vaka þar í öllum ám.
Blikar í lofti birkiþrasta sveimur,
og skógar glymja, skreyttir reynitrjám.
Þá er til ferðar fákum snúið tveimur,
úr rausnargarði háum undir Hlíð,
þangað sem heyrist öldufalla eimur,
því atgang þann ei hefta veður blíð,
sem voldug reisir Rán á Eyjasandi,
þar sem hún heyir heimsins langa stríð.
Um trausta strengi liggur fyrir landi
borðfögur skeið, með bundin segl við rá,
skínandi trjóna gín mót sjávar grandi.
Þar eiga tignir tveir að flytjast á,
bræður, af fögrum fósturjarðar ströndum
og langa stund ei litið aftur fá,
fjarlægum ala aldur sinn í löndum,
útlagar verða, vinar augum fjær.
Svo hafa forlög fært þeim dóm að höndum.
Nú er á brautu borinn vigur skær
frá Hlíðarenda hám, því Gunnar ríður
atgeirnum beitta búinn. Honum nær
dreyrrauðum hesti hleypir gumi, fríður
og bláu saxi gyrður, yfir grund.
Þar mátti kenna Kolskegg allur lýður.
Svo fara báðir bræður enn um stund.
Skeiðfráir jóar hverfa fram að fljóti.
Kolskeggur starir út á Eyjasund,
en Gunnar horfir hlíðarbrekku móti.
Hræðist þá ekki frægðarhetjan góða
óvina fjöld, þó hörðum dauða hóti.
"Sá ég ei fyrr svo fagran jarðargróða,
fénaður dreifir sér um græna haga,
við bleikan akur rósin blikar rjóða.
Hér vil eg una ævi minnar daga
alla, sem guð mér sendir. Farðu vel,
bróðir og vinur!" - Svo er Gunnars saga.

- - -

Því Gunnar vildi heldur bíða hel
en horfinn vera fósturjarðar ströndum.
Grimmlegir fjendur, flárri studdir vél,
fjötruðu góðan dreng í heljar böndum.
Hugljúfa samt ég sögu Gunnars tel,
þar sem ég undrast enn á köldum söndum
lágan að sigra ógnabylgju ólma
algrænu skrauti prýddan Gunnarshólma.
Þar sem að áður akrar huldu völl,
ólgandi Þverá veltur yfir sanda.
Sólroðin líta enn hin öldnu fjöll
árstrauminn harða fögrum dali granda.
Flúinn er dvergur, dáin hamratröll,
dauft er í sveitum, hnípin þjóð í vanda.
En lágum hlífir hulinn verndarkraftur,
hólmanum, þar sem Gunnar sneri aftur.

Jónas Hallgrímsson

Það er reyndar ekki rétt. Ég kann ekki Gunnarshólma og hef aldrei kunnað. En hin ógnvænlega lengd ljóðsins í Skólaljóðunum gömlu varð til þess að þegar talað er um utanbókarlærdóm ljóða kemur það ávallt fyrst upp í hugann. Ég held að ég hafi ekki einu sinni lagt í að lesa það í barnaskóla, svo yfirþyrmandi var þessi orðaflaumur. Því miður, því þetta er auðvitað ekkert eðlilega flott. Aftur: Muna að lesa upphátt, eða þá að hlusta á Hund í óskilum. Og fagna því að nú er víst búið að endurútgefa þessa fallegu bók.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 07 - a song that reminds you of a certain event

2011-02-21T23:03:00.002Z

Funeral Blues

Stop all the clocks, cut off the telephone,
Prevent the dog from barking with a juicy bone,
Silence the pianos and with muffled drum
Bring out the coffin, let the mourners come.

Let aeroplanes circle moaning overhead
Scribbling on the sky the message He is Dead.
Put crepe bows round the white necks of the public doves,
Let the traffic policemen wear black cotton gloves.

He was my North, my South, my East and West,
My working week and my Sunday rest,
My noon, my midnight, my talk, my song;
I thought that love would last forever: I was wrong.

The stars are not wanted now; put out every one,
Pack up the moon and dismantle the sun,
Pour away the ocean and sweep up the woods;
For nothing now can ever come to any good.

W.H. Auden

Þetta er fallegt ljóð, og Auden er almennt séð skáld sem gaman er að kynnast. En það er ekki síst hvernig maður kynntist honum sem er skemmtilegt og óvenjulegt. Það er ekki á hverjum degi sem ljóðalestri er skotið inn í rómantískar gamanmyndir, og það í fúlustu alvöru. En vitaskuld kom það Auden á kortið manns. Seinna komst ég svo að því að Benjamin Britten gerði lag við ljóðið, og mögulega var það fyrst og fremst hugsað sem söngtexti. Ekkert að því. Auden er skemmtilegt og fjölhæft skáld, sem mun ætíð minna mann á þessa prýðilegu bíómynd. Ekkert að því heldur.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

Fagurt er á fjöllum núna

2011-02-19T09:20:00.004Z

Ég hef vissulega ekki séð hverja einustu sýningu í Íslensku leikhúsi undanfarin áratug eða svo, en nógu margar til að fullyrða að sýningin í Norðurpólnum á Fjalla-Eyvindi sé nokkuð einstök. Aðallega vegna þess að þarna er farin róttæk endursköpunarleið að klassísku leikriti (sem er ekki alveg óþekkt) og heppnast fullkomlega (sem er öllu sjaldgæfara).

Að leikritið sé íslenskt er síðan það sem gerir þetta einstakt - eða svona næstum því.

Höfuðverk Jóhanns Sigurjónssonar, Eyvindur og Loftur, eru alveg sér á parti í leiklistarsögunni okkar. Við erum stundum að rembast við að tala um verk á borð við Skugga-Svein og Gullna Hliðið, jafnvel leikgerðir á Jóni Thoroddsen og Laxness, sem klassík. En það stenst enga skoðun, svo langt framar hinum standa meistarastykki Laxamýrardrengsins.

Og þegar búið er að vefja vaðmálið utan af Eyvindi, rífa skarsúðina, sprengja klettabeltin, veita fossinum í vask og kasta burtu öllu sem hefur með þjóðlífslýsingu að gera þá stendur eftir þessi líka magnaða baráttusaga fólks við náttúruöflin innan í sér - og utan. Listrænt miskunnarleysi Jóhanns er algert og lái honum hver sem vill að hafa síðar breytt endi verksins og látið strokuhest hneggja fyrir utan hreysi Eyvindar og Höllu þeim til bjargar.

Fórnarkostnaðurinn við svona róttækan niðurskurð og eimingu á aðalatriðunum er vitaskuld nokkur, og þá ekki síst þrívídd aukapersónanna (þeirra tveggja sem fá þó að vera með). Engu að síður voru Valdimar Örn Flygenring og Bjartur Guðmundsson mjög sannfærandi og áttu hvor um sig mergjaða senu móti konunni sem allt hverfist um í þessu verki.

Guðmundur Ingi Þorvaldsson og Edda Björg Eyjólfsdóttir eru stórkostleg. Það er gaman að sjá Guðmund aftur, sá hann síðast vinna alltof lítið rómaðan leiksigur í Glæp gegn diskóinu og Eddu hefur maður verið helst til of gjarn á að setja í hólf týpugamanleikkvenna (tilraun til að þýða "character actress", sorrí). Ja, hún er allavega ekki þar lengur.

Sviðsetningin öll er ákaflega snjöll. Þó hún sé full af trixum og uppáfyndingum þá er hún á einhvern undraverðan hátt alveg laus við stæla. Vegna þess að allt þjónar sögunni og sambandi okkar við hana. Nýting á því fáa sem er til staðar er alltaf hárnákvæm og nytsöm til að byggja upp spennu, skapa andrúmsloft, segja söguna.

Mér varð stundum starsýnt á furðudýrið sem Arnes teiknar á gólfið utan um sig og minnti á myndir í gömlum bókum um skrímsli og furðuskepnur. Samt var hann að teikna sjálfan sig, svona eins og lína er dregin utan um lík í glæpamyndum. Og hugmyndin um að nota gamla útvarpsuppfærslu er innblásin.

Og svo hverfa öll trixin í hríðina í lokaþættinum sem er með því magnaðra sem ég hef séð í leikhúsi. Eftir sitja tvær persónur í óleysanlegum vanda, höfundurinn horfir á þær og lýsir því sem hann sér og heyrir af vísindalegu tillitsleysi og leikararnir sökkva sér ofan í það af listrænu örlæti. Þetta getur ekki klikkað. Eða jú, þetta getur svo auðveldlega klikkað, en bara gerir það ekki.

Takk Bjartur, Edda, Guðmundur, Marta og Valdimar, og þið öll hin á bakvið tjöldin. Svona á að gera þetta.

Þorgeir Tryggvason

day 06 - a song that reminds you of somewhere

2011-02-18T17:20:00.002Z

Álag

Það er talsvert á mann lagt
þegar maður er bara sjö ára
að vera í sveit í Fljótshlíðinni
hafa Dímon fyrir augunum
og Þórólfsfell steinsnar frá
heimsækja Hlíðarenda á hverjum sunnudegi
hlusta á Njálu sagða
af sterkum körlum og stórum strákum

og vera svona lítill.

Þórður Helgason

Í minningunni var ég kynntur fyrir ljóðabókinni Þar var ég eftir Þórð Helgason í risíbúð á Bárugötunni. Það gæti reyndar verið rangt, en minnið staðhæfir það. Og þó ljóðin fjalli öll um Fljótshlíðina þá hugsa ég alltaf fyrst um Bárugötuna og Sigrúnu Óskars, Hugleiksforkólf sem þar bjó, það er þaðan sem ég legg upp með Þórði í sveitina. Bókin lýsir sumri í sveit og er hreint undur. Leitið hana uppi í bókabúðum og söfnum og lesið fyrir hvort annað, og náttúrulega börnin ykkar. Hún fór aldrei hátt, en allir sem ég þekki og þekkja hana meta hana flestum ljóðabókum meir.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 05 - a song that reminds you of someone

2011-02-17T16:59:00.003Z

This Be The Verse

They fuck you up, your mum and dad.
They may not mean to, but they do.
They fill you with the faults they had
And add some extra, just for you.

But they were fucked up in their turn
By fools in old-style hats and coats,
Who half the time were soppy-stern
And half at one another's throats.

Man hands on misery to man.
It deepens like a coastal shelf.
Get out as early as you can,
And don't have any kids yourself.

Philip Larkin

Við sátum eitt sinn í stofunni hjá Þorsteini Gylfasyni, nokkrir nemendur hans og hann las fyrir okkur þetta ljóð við mikinn fögnuð viðstaddra. Og bað okkur að hjálpa sér við að þýða upphafsorðin fjögur. Ég er nokkuð viss um að það var góðvinur minn Þórgnýr Dýrfjörð sem stakk upp á sögninni "að klúðra", sem ég held að hafi verið góð hugmynd. Þorsteinn þýddi seinna ljóðið, breytti bragarhættinum og útkoman byrjaði "Þú ert eyðilagður í æsku/af eintómri foreldragæsku". Alls ekki hans besta ljóðaþýðing, en þökk sé Þorsteini fyrir að kynna mig fyrir Larkin, stórbrotnu skáldi og gallagrip.

Blessuð sé minning Þorsteins Gylfasonar.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 04 - a song that makes you sad

2011-02-16T17:33:00.002Z

Mid-Term Break

I sat all morning in the college sick bay
Counting bells knelling classes to a close.
At two o'clock our neighbors drove me home.

In the porch I met my father crying--
He had always taken funerals in his stride--
And Big Jim Evans saying it was a hard blow.

The baby cooed and laughed and rocked the pram
When I came in, and I was embarrassed
By old men standing up to shake my hand

And tell me they were "sorry for my trouble,"
Whispers informed strangers I was the eldest,
Away at school, as my mother held my hand

In hers and coughed out angry tearless sighs.
At ten o'clock the ambulance arrived
With the corpse, stanched and bandaged by the nurses.

Next morning I went up into the room. Snowdrops
And candles soothed the bedside; I saw him
For the first time in six weeks. Paler now,

Wearing a poppy bruise on his left temple,
He lay in the four foot box as in his cot.
No gaudy scars, the bumper knocked him clear.

A four foot box, a foot for every year.

Seamus Heaney

Aftur, dáið barn, en að þessu sinni tekst að halda tilfinningaseminni frá. Og græða þannig helling af áhrifamætti. Nískuleg notkun á rími er snilldarleg. Heaney er frábær og heppinn með íslenskan þýðanda í Karli Guðmyndssyni. Held hann hafi samt ekki þýtt þetta ljóð. Lesið þá báða í drasl.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 03 - a song that makes you happy

2011-02-15T22:42:00.002Z

Bráðum kemur betri tíð

Bráðum kemur betri tíð með blóm í haga
sæta lánga sumardaga.

Þá er gaman að trítla um tún og tölta um eingi,
einkum fyrir unga dreingi.

Folöldin þá fara á sprett og fuglinn sýngur,
og kýrnar leika við kvurn sinn fíngur.

Halldór Laxness

Hvað er hægt annað en gleðjast yfir þessu litla ljóði og þeim myndum og lykt sem það vekur? Er eitthvað við þetta að bæta? Bara muna að lesa það upphátt fyrir sjálfan sig, valfrjálst hvort maður hermir eftir Nóbelsskáldinu á meðan, en spillir að sjálfsögðu ekki fyrir.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 02 - your least favorite song

2011-02-14T14:20:00.001Z

Systkinin

Ég veit um systkin svo sæl og góð,
Og syngja vil um þau lítinn óð
En ekkert þekkjast þau þó
Um húsið hún leikur sér út og inn
Hann einnig leikur um himin inn
Drengurinn litli sem dó.

Hún veit hann var barn svo blessað og
gott, hann bróðir hennar sem hrifinn var brott
Hún þráir hann ekkert þó.
Sú barnunga mær tekur missirinn létt
En mamma hennar hugsar jafnt og þétt
Um litla drenginn sem dó.

Hún þráir sinn litla ljóshærða son,
Sitt ljós og sitt gull, og sinn engil og von
Hún man hve hann hjúfraði og hló
Hve blítt hann klappaði um brjóst hennar og kinn
Hve brosið var indælt og svipurinn
Á litla drengnum sem dó.

Stúlkan flýgur í faðm hennar inn
Þá felur hún líka þar drenginn sinn
Með sorgblíðri saknaðarró
Í hjarta hennar dafnar vel dóttirin
Þó dafnar þar enn betur sonurinn
Drengurinn hennar sem dó.

Einar H. Kvaran

Kannski ljótt að kasta skít í frænda sinn, sem þrátt fyrir allt leit ekkert á sig sem ljóðskáld, og var þar að auki snillingur í smásagnagerð. En þetta er bara svo óþolandi ódýrt og flatneskjulegt tilfinningaklám. Og verður enn verra þegar minn uppáhaldssöngvari íslenskur, og tengdafrændi syngur það. Vel gert, en væri betur ógert. Lesiði frekar, Marjas, Vistaskipti og Vonir. Og hlustið á Mannakorn.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

day 01 - your favorite song

2011-02-13T15:44:00.004Z

Blóðhófnir

Minningar

snjór sem ég þjappa
í greip
hnoða í kúlu
og kasta

það hendir aðeins
í huga mér

Hér festir ekki snjó

Brúin spennist
úr iðandi grasi
í gráan mökk

Þar er landið mitt
vafið náttkyrri værð
steypt í stálkaldan ís

[…]

Gerður Kristný

Vel má vera að einhverntíman verði nógu miklu eða of miklu lofi hlaðið á þetta ljóð Gerðar, en það er þrátt fyrir allt ekki komið að þeim degi. Þetta er stórbrotið kvæði sem ég get ekki hætt að lesa, og get ekki hætt að gráta þegar ég les það. Formfast og agað, slípað og beitt og undir logar reiðibál. Ég leitaði lengi að þessu "uppáhaldsljóði" og varð hissa þegar ég komst að því að það var svona nýlegt. Vel má vera að ég eignist annað uppáhaldsljóð síðar - en það má þá vera helvíti gott.

Um feisbúkk gengur leikurinn "30 Day Song Challenge", þar sem þú átt að segja frá eða setja inn, lag eftir ákveðinni forskrift daglega. Mér fannst þetta skemmtilegt, en langaði að hugsa frekar um ljóð. Og þau rúmast ekki í feisbúkkstatusum svo ég ákvað að hafa þau hér og krækja í færslurnar úr feisbúkkinu mínu. PS: ljóð eru skemmtileg. Líka þegar þau eru leiðinleg.

Póstmódern Lögga

2011-02-12T18:13:00.001Z

Það gengur um Facebook listi af fyrirmælum um að setja á netið krækjur á lög sem hafa tiltekna þýðingu fyrir mann. Ég rakst á lag og flutningurinn þar hefur þýðingu fyrir mig í skilningi listans:

Lag sem gerir þig alveg brjálaðan.

Þetta var semsagt Jónas Sigurðsson og Lögreglukórinn að flytja lagið Verkamaður eftir Bergþóru Árnadóttur við ljóð Steins Steinarr í Laugarneskirkju (hvers vegna veit ég ekki).

Já, Lögreglukórinn.

Flutningurinn er hátíðlegur og forsöngvarinn fer næstum offari í að túlka hina hjartnæmu sögu sem ljóðið segir. Kórinn gerir sitt besta við að ljá þessu öllu dýpt og vigt.

Ljá dýpt og vigt sögunni af verkamanninum sem var drepinn í mótmælaaðgerðum þar sem hann ásamt félögum sínum krafist brauðs "handa sveltandi verkalýð".

Með Lögreglukórnum.

Hverjir skyldu nú hafa fengið það hlutverk að berja hann til dauðs? Svona sagnfræðilega séð?

Þessi ógeðslegi performans minnti mig á annað álíka. Eða verra eiginlega. Það er túlkun Lögreglukórsins á Lög og regla eftir Bubba Morthens, lag og texti. Þar segir sumsé frá manni sem lögreglan drepur við handtöku og hylmir svo yfir með þeirri fjarvistarsönnun að hinn seki hafi verið "að æfa lögreglukórinn".

Já, þetta sungu hinir knáu laganna verðir með bros á vör. Væntanlega með þeim undirtexta að þarna væri augljóslega grín á ferð. Skáldaleyfi. Auðvitað dytti engum í hug að þeir gætu gert sig í alvörunni seka um annað eins. Eins og sjá má þá erum við meira að segja til í að syngja um þetta sjálfir …

Lögreglumenn að syngja um lögregluofbeldi. Lögreglumenn að klæmast á einlæglega meintum tjáningum skálda á glímu fólks við valdið sem þeir verja.

Þetta væri auðvitað fínt ef eitthvað benti til að löggan væri hætt að standa með valdsmönnum gegnum þykkt og þunnt, og lögregluofbeldi heyrði sögunni til. Og flutningurinn væri til marks um það.

En við vitum að svo er ekki.

Ef það væri í boði í fyrrgreindum Facebook-lista að velja "lag sem þér finnst siðferðilega ógeðslegt". Þá væri ég í stökustu vandræðum með að velja milli þessara tveggja.

Parísarmenning

2011-01-24T19:52:00.009Z

París er óðum að verða sú heimsborg sem ég þekki mig best í. Ég rata þar að mestu án korts. Við hjónin vorum þar í síðustu viku til að láta lappa upp á hendurnar á mér, en helsti sérfræðingur í að gera við það sem stundum er kallað Víkingahendi er þar í borg. Hann vann verk sitt fljótt og vel og ég er ánægður með árangurinn.

En að sjálfsögðu var menning og listir á efnisskránni líka. Förum yfir það helsta.

Louvre
Það var fljótgert og auðvelt að komast inn, þvert á það sem maður óttaðist. Og eins og oft gerist á svona megasöfnum þá er erfitt að halda ferskri sýn. Gaman samt að sjá frk. Lísu í sinni eiginlegu dýrð (og ég hef aldrei haldið að hún væri stærri en hún er). Annars var Medúsufleki Géricaults kannski hápunkturinn, sem og hraðferð í gegnum fornleifahlutann (verður skoðaður nákvæmar næst). Já og Goya. Vermeer og Rembrandt voru utan þjónustusvæðis að þessu sinni. Rubens er drasl.

Patti Smith og Phillip Glass
Óvæntir bólfélagar, kaótíska pönkdrottningin og klassíski naumhyggjupáfinn. En áttu samleið hér í frábærri kvöldstund þar sem Patti flutti ljóð Allen Ginsberg og sín eigin við undirleik hr. Glass. Og þegar Lenny Kaye, hirðgítarleikari pönknornarinnar, mætti ásamt fleirum tókst samkoman á loft. Ég efast um að Pissing in a river hafi verið betur flutt en hér. Patti er í svakalegu formi raddlega. Lokalagið var hinn mergjaði sálmur People have the Power og það gladdi mig mjög að sjá Phillip Glass klappa með (reyndar ekki á offbítinu eins og Á að gera) og taka undir í kórusnum. Þangað til Atli Heimir mætir á Fræbbblatónleika og tekur undir í Í nótt verður hann ávallt sem því nemur minna svalur.

Frábært kvöld. Enginn stendur Patti Smith á sporði við að miðla ást sinni á skáldskap, og að blanda saman bítnikkl-ljóðalestri, minimalískri píanótónlist og pönki þannig að úr verði heildstæð snilld getur engin nema hún. Ef Patti Smith væri neðanjarðarjárnbrautarlestarstöð þá væri hún sú þar sem lestarnar úr ólíkustu hverfunum mætast.

Shakespeare & Co
Besta bókabúð í heimi er í París. Hún selur bara bækur á ensku og stendur á vinstribakkanum nokkurnvegin til móts við Notre Dame. Gamalt hús, troðfullt upp í rjáfur af bókum, nánast klisjulega líkt því hvernig bókabúðir eiga að líta út. Á efri hæðinni er lesstofa og bækurnar þar eru ekki til sölu. Þrátt fyrir kraðakið er bísna auðvelt að leita og gaman að gramsa, nýjar og notaðar bækur i bland. Minnsta kosti jafnmikilvægt að heimsækja Sjeikspír og félaga og Eiffelturninn og Sacre Coeur.

Comedy of Errors
Peter Brook hyggst setjast í helgan stein og kveðjusýning hans, Töfraflautan, ferðast nú um heiminn. Hún var t.d. ekki á heimavellinum, Bouffes Du Nord leikhúsinu í París, meðan við vorum þar. En við keyptum okkur miða á það sem í boði var í trausti þess að engu drasli væri hleypt þar inn fyrir dyr. Og urðum ekki fyrir vonbrigðum. Uppfærsla Dan Jemmett með fimm afbragðs leikurum í ca 12 hlutverkum þessa æskuverks Shakespeares var alveg drulluskemmtileg. Leikgleðin og krafturinn spiluðu fullkomlega með tækninni sem hópurinn bjó yfir í stórum skömmtum og skilaði þessum fráleita farsa betur en ég hef áður séð. Já, og svo svolgruðu þau bjór linnulaust allan tímann. Alveg yndislegt bara.

Requiem
Sálumessa Mozarts í hinni stórfenglegu kirkju Maríu Magdalenu. Vondur hljómburður, máttlaus kór, slappir sólistar og flatneskjuleg stjórn gerðu þetta að hálfgerðri raun, sem kuldinn í kirkjunni gerði ekkert til að bæta úr.

The Lost Symbol
Eitthvað verður maður að lesa í svona ferðum. Flugferðir og svona. Ekki samt lesa þessa skelfilegu bók Dans Brown. Hún er svo hlægilega léleg og leiðinleg að það er nánast snilld. Ég henti eintakinu mínu í ruslatunnuna í morgun. Hef betri verkefni fyrir bókahillurnar mínar og ekki vil ég neinum svo illt að gefa honum eintakið.

Room
Á heimleiðinni las ég svo þessa rómuðu og umtöluðu sögu Emmu Donaghue um konu í Josef Frizl-legri prísund, en þó einkum um fimm ára son hennar sem fæðist og elst upp í fangaklefanum og segir söguna. Engin stórfengleg snilld, en skrambi góð samt. Ekki síst sem rannsókn á tungumálinu og tengslum þess við heiminn. Ekki lesa hana í von um að læra um hvernig er að vera kynlífsþræll, en ef þig langar að vita hvernig heimurinn horfir við greindu barni sem vissi ekki að hann væri til fyrr en því er slengt út í hann á sjötta ári þá er þetta klárlega ágætis byrjun.

Meiri Spíri

2011-01-03T23:48:00.004Z

Eitt má Ofviðrið eiga - það er búið að setja mig í Shakespearegírinn.

I
Við vorum að tala um sýningu Koršunovasar á Rómeó og Júlíu hér heima áðan og þá slógu mig líkindin á henni og Ofviðrinu. Fjarlægur og háðskur leikstíllinn, sem reyndar var talsvert betur útfærður hjá Litháunum, enda búnir að æfa og sýna árum saman. Samt eins og þetta væri alltsaman hálfgert grín og persónurnar vissu það vel. Og sérdeilis pirrandi þegar afstaðan er svoleiðis, en leikritið nánast óstytt. Þrír og hálfur tími er of langur tími til að láta segja sér að Shakespeare sé kjánalegur, þó menn séu flinkir að hnoða deig (þetta gerðist alltsvo í bakaríi).

Leikmyndin var svakalega flott í R&J líka, en þegar maður skoðar hana í huganum, sama formið og í Ofviðrinu.

Íburðarmikill bakveggur með ótal smáatriðum og fjölmörgum smágerðum leiðum inn og út. Göngubrú uppi á veggum. Allt miðjusett og symmetrískt. Og fyrir miðju stór brunnur/pottur sem persónurnar áttu leið ofaní og í kringum allan tímann.

Merkilegt.

II
Jón Viðar skrifaði umLé í DV í dag. Dettur væntanlega inn á netið þeirra á morgun. Hann er lítt hrifinn svona heilt yfir, en tekur reyndar fram að hann sé efins um leikritið og telur það þjást af byggingagöllum. Ég er ósammála, og þó svo væri bætir skáldlegur krafturinn og ferðalagið sem aðalpersónurnar fara í algerlega fyrir þá. Þegar ég byrjaði að grúska í Shakespeare þá þótti mér Lér vera besta verkið. Mér finnst það svosem ekki lengur, en stórbrotið engu að síður.

Og Jón er fremstur í flokki íslenskra leikhúsumfjallara nú um stundir. Fær nóg pláss í DV og skrifar frábærar greiningar sem engu skiptir hvort maður er sammála eða ekki - þekkingin og innsæið sér um það. Og aldrei efast maður (eins og stundum gerðist þegar hann var í sjónvarpinu um árið) um ást hans á leikhúsinu og trú á að það geti verið betra en það er.

III
Ein af bókunum sem ég fjallaði um á Rás 2 í desember var Ripley's Believe it or not! í henni var meðal annars sagt frá píanóleikara einum sem ánafnaði vísindunum jarðneskum leifum sinum, að frátaldri höfuðkúpunni. Hún átti að hreinsast og pússast og afhendast The Royal Shakespeare Companytil að brúkast sem leikmunur í grafarasenunni í Hamlet. Þetta var gert, en einhver ár liðu áður en nokkur danaprins treysti sér í að nota skelina. Það var ekki fyrr en David Tennant brá sér í hlutverkið sem píanistinn komst á svið. Um daginn komst ég svo að því að BBC gerði seinna sjónvarpsútgáfu af uppfærslunni sem var rómuð mjög, og er aðgengileg á Youtube.

Fyrsti hlutinn hér.

Og væntanlega þykir einhverjum fengur í að vita að Tennant þessi er ekki síst þekktur fyrir að hafa um tíma leikið titilhlutverkið í Sci-Fi-kult-sjónvarpsseríunni Doctor Who. Og Kládíus er leikinn af Patrick nokkrum Stewart sem er einnig frægur í Sæfæheiminum fyrir að hafa verið Captain Picard í Star Trek.

Ofviðrið í Borgó

2011-01-01T03:54:00.007Z

Af hverju eru menn alltaf að leika Ofviðrið?

Ofviðrið er það leikrit Shakespeares sem mér finnst minnst til koma í hlutfalli við status þess. Það er talað um það í sömu andrá og Hamlet og Jónsmessunæturdraumur og Hinrik IV. Hvað er það?

Sem leikrit er það talsvert afleitt, er það ekki? Klunnalegt plott, ferkantaðir karakterar sem ekkert breytast eða þróast. Magnaður skáldskapur á köflum, en er svoleiðis nóg fyrir leikhús nútímans? Er rómantíska hugmyndin um að hér séum við að horfa á kveðjuorð stórskáldsins til leikhússins kannski að villa okkur sýn? Ég fékk svolítið þá tilfinningu af stórkostlega vel útfærðri leikmyndinni í Borgarleikhúsinu og vísvitandi klunnalegum leikstílnum í sýningunni.

Hvar er dramað í Ofviðrinu? Prosperó heldur öllu í hendi sér. Gott hjá honum. Hann ákveður að refsa, ákveður svo að fyrirgefa. Eru áform hans einhverntíman í hættu? Er hægt að efast um göfgi hans?

Hverskonar hlutverk eru þetta? Svona í samanburði við önnur í þríleiknum sem gjarnan er horft á saman, lokaverk Shakespeares, Ofviðrið, Cymbeline og Vetrarævintýri. Myndi ekki Leontes freista meira en Prosperó, Imogen þykja safaríkari en Miranda? Pálína er augljóslega meira djúsí sem rödd skynsemi og siðferðis en Gonsaló. Og er Autolycus ekki svalari en Kalíban?

Vetrarævintýri er með mínum augum séð augljóslega betra leikrit og safaríkara verkefni en hið rómaða Ofviðri. Ofviðrið virkar vitsmunalegra, skematískara - bókstaflega séð verra leikrit.

En Kalíban er samt áhugaverðari en Autolycus. Af hverju?

Af því að á túlkun hans hangir túlkun leikritsins. Kalíban - Prosperó - Aríel. Þarna er kjarninn.

Hvað er okkur sagt um Kalíban? Að hann sé skrímsli, að hann sé á valdi Prosperós, að hann hafi ráðið eyjunni áður en Prosperó kom, að hann hafi ekki kunnað mál Prosperós, að hann hafi reynt að nauðga Míröndu, að hann hafi verið hnepptur í þrældóm, að hann líti út eins og fiskur í augum fullra fávita.

Er einhver sérstök ástæða til að taka þetta lið á orðinu? Er ekki allavega ljóst að ef leikstjóri tekur þau á orðinu þá er það ÁKVÖRÐUN, en ekki jafn sjálfsagður hlutur og að Hamlet sé yngri en Geirþrúður móðir hans.

Hvað er okkur sagt um Ariel? Einu persónuna sem ögrar Prosperó en hann hefur engu að síður á valdi sínu. Hvernig? Hvert er vald Aríels og hvað takmarkar það og hvernig?

Með því að leiða þessar spurningar hjá sér verður sýning Borgarleikhússins að innantómri (en oft áhrifaríkri) skrautsýningu. Og hún leiðir hana hjá sér með klisjutúlkun sinni á Kalíban og Aríel - sem virka eins og enginn hafi hugleitt stöðu þeirra í heimi leikritsins.

En áhrifarík skrautsýning er hún. Ramminn er glæsilegur, leikhúsið er alveg sniðug metafóra fyrir verkið, Prosperó er þrátt fyrir allt sá sem stýrir því sem gerist (svona að mestu leyti) En útfærslan er klunnaleg og leikstíllinn (sem ég vona að stafi af hugmyndinni en sé ekki það besta sem fólk getur gert) er eintóna brandari.

Hvað á það að þýða hjá Ingvari að láta eins og kenjóttur krakki allan tímann? Hversvegna eru ítölsku hirðmennirnir látnir vera svona kjánalegir? Trúa elskendurnir ungu ekki á ást sína? Finnst þeim kannski bara fyndið að láta svona?

Af hverju ekki að taka leikritið og aðstæður persónanna alvarlega?

Og ef það er of leiðinlegt, af hverju ekki þá að leika eitthvað annað leikrit? Eða þá allavega að sannfæra mig áhorfandann um að það sem verið sé að gera sé gert "af heilum hug og góðum" eins og einn leiklistargagnrýnandi orðaði það í öðru shakespeareleikriti (look it up).

það tókst ekki.

Ég sá sýningu þar sem haugur af hæfileikaríku fólki sagði mér að þeir hefðu ekki minnsta áhuga á að miðla því sem höfundurinn hafði að segja. Og það með leikriti sem hefur það eitt sér til ágætis að vera þrungið merkingu á kostnað dramatískrar framvindu. Til hamingju með það.

Ekki það, trúðarnir voru svolítið fyndnir og í lokin var alveg skýrt að leikarinn Ingvar hætti að leika og fór með lokaorðin í eigin persónu (nema hann sé bara svona góður leikari) og það var áhrifaríkasta móment sýningarinnar.

Restin var hinsvegar því miður óskýr, tilgerðarleg og bar þess engin merki að höfundar sýningarinnar hefðu hinn minnsta áhuga á að fanga merkingu leikritsins, miðla henni til okkar og sannfæra okkur um að skilningur þeirra væri réttur.

Sem er verkefnið sem fyrir þá er sett.

Og eftir sit ég - hafandi aldrei séð sýningu á Ofviðrinu sem sannfærir mig um að það sé spennandi, áhugavert, leikrit. En gúrúarnir fullyrða að þetta sé eitt af höfuðverkum manns sem ég veit að er einn af meisturum mannsandans,

Come on!

Þetta helst á árinu

2011-01-01T03:10:00.001Z

Við Hulda settum upp Rokk hjá Hugleik. Völdumst áhugaleiksýning ársins hjá Þjóðleikhúsinu.

Hálfvitarnir gerðu sína þriðju plötu og fylgdu eftir með spileríi sem aldrei fyrr.

Leikgerði Svartfugl með Ágústa fyrir Halaleikhópinn.

Fór í leik- og tónleikaferð til Færeyja.

Gagnrýndi leiksýningar á NEATA-leiklistarhátíðinni á Akureyri.

Bauð mig fram til stjórnlagaþings.

Prófaði að vera bókmenntagagnrýnandi í útvarpi.

Tók þátt í jólakabarett í nýja Gaflaraleikhúsinu.

Varð afi.

Hreint ekki viðburðasnauðasta ár í mínu lífi.

Platan: Apple Venus með XTC
Bókin: Blóðhófnir eftir Gerði Kristnýju
Myndin: Låt den rätte komma in
Tónleikarnir: Lokatónleikar Hálfvitanna á Rósenberg, Skálmöld á Andkristnihátíð

Viðbót: Var að muna eftir F***ing awesome tónleikum rússneska Basilkórsins í Langholtskirkju.

Leiksýningin: Rokk hjá Hugleik, Havgird á NEATAhátíðinni, Munaðarlaus í Norræna húsinu.

Jólahugvekja Varríusar

2010-12-24T02:29:00.002Z

Jólin vega salt milli hátíðleika og gleði.

Hátíðleikinn á sinn kjarna í Heims um ból. Lagi sem upprunalega er dálítið hallærislegt alpa-gítarlag með pínu jóðli í bakgrunninum. En við höfum hægt á því, bætt við seigfljótandi raddsetningu og torskildum texta og ekkert lag er eins nátengt helgi jólanna. Hún þarf að vera. Þessi tilfinning að nú sé eitthvað merkilegt í vændum og ekki nóg að vera bara í stuði.

En stuðið þarf að vera þarna líka. Gleðin. Og það þarf að vera alvörugleði með hlátri og smá fíflalátum. Ekki bara bros til að breiða yfir hátíðleikann. Og samt má ekki skemma hann. Þetta er ekki auðvelt - en þeim mun dýrmætara.

Í ár er Varríus á gleðinótunum og óskar lesendum sínum gleðilegra jóla með kátustu tónlist sem hann þekkir. Take it away mr. Messiaen:

Jólaasninn

2010-12-14T17:25:00.003Z

Varríus mun fara orðum um Kvöldverðinn eftir Herman Koch, Makalaus eftir Tobbu Marinós og Á valdi örlaganna, ævisögu Kristjáns Jóhannssonar eftir Þórunni Sigurðardóttur á morgun uppúr 11 á Rás 2.

Sjálfur er Varríus hinsvegar í stökustu vandræðum með að gera upp við sig hvaða bækur hann langar í í jólagjöf. Og í hvaða dýr fer maður ef maður fær ekki eina einustu bók? Jóla-asnann?

Þursinn

2010-12-11T01:35:00.004Z

Ljóð daxins er eftir W.H. Auden og fjallar um veikleika valdsins. Annars er varríus í bókmenntalegum fíling þessa dagana. Spjallar um bækur á miðvikudögum kl. 11 á Rás 2 við Gunnudís og Andra, tvo höfuðsnillinga. Næst verða það Kvöldverðurinn eftir Herman Koch, Ævisaga Kristjáns Jóhannssonar eftir Þórunni Sigurðardóttur og Makalaus eftir Tobbu Marinós. Og á morgun/í dag verða hann, Eddi Hilmars, Selma Björns, Björk Jakobs og Gunni Helga með Jólaskrall í Gaflaraleikhúsinu, sem enginn skildi missa af.

En þangað til, take it away mr. WH:

The Ogre does what ogres can,
Deeds quite impossible for Man,
But one prize is beyond his reach,
The Ogre cannot master Speech:
About a subjugated plain,
Among its desperate and slain,
The Ogre stalks with hands on hips,
While drivel gushes from his lips.

Niðurstaðan

2010-11-30T23:27:00.002Z

Ég er pínu svekktur yfir að hafa ekki komist inn. Aðallega eftir að ég komst að því hvað ég var nálægt því. Ef ég hefði bara hringt nokkur símtöl í viðbót. Eða einhver annar hefði mögulega ekki hringt sín …

Neinei, þetta fór bara svona. Og ég ætla að leyfa mér að vera enn um sinn bjartsýnn á að þessi einstaka tilraun skili einhverju. Þó hún hefði vissulega verið betri með mig innanborðs. Já mér finnst það, annars hefði ég að sjálfsögðu ekki boðið mig fram!

Reyndar hefur hún nú þegar skilað einhverju. VIð erum farin að tala um grundvallaratriði. Ef grannt er skoðað má vera að hlutur grundvallaratriða og hugmynda hafi örlítið unnið á, á kostnað upphrópana og uppnefna.

Sumir viilja reyndar meina að það hafi verið tilgangur verkefnisins, þeir kalla það "að beina athyglinni frá aðsteðjandi vandamálum" og sé af hinu illa.

En það eru fífl.

Já, ég sagði það, fífl.

Ég þori að segja það núna, því ég er ekki lengur í framboði.

Jibbí!

"Hvenær koma þingfréttirnar?"

2010-11-29T21:57:00.002Z

Móðir mín, Áslaug Þorgeirsdóttir, fæddist þennan dag árið 1940. Hún komst semsagt til vits og ára meðan enn ríkti stríð í heiminum. Og náði að fyllast hryllingi yfir vonsku heimsins og kalla eftir meinlausari tíðindum. Hún ku semsagt hafa sagt undir fréttum af hildarleik heimsstyrjaldarinnar: "hvenær koma þingfréttirnar?"

Ég veit ekki hvort þingfréttir nútímans hefðu verið henni að skapi.

Móðir mín var bókaormur. Hún var handgengin Agötu Christie og hennar slekti til jafns við höfund Njálu og Halldór Laxness. Ég lærði þetta af henni, sem og þann (ó)sið að lesa ánægjulegar bækur aftur og aftur. Frá henni hef ég ástina á Halldóri Laxness og íslenskum fornsögum. Og fátt þykir mér vænna um á bókmenntasviðinu en að hafa kynnt hana fyrir tveimur öndvegismönnum sem seinna urðu partur af stóru eftirlætishöfundasafni hennar: John Irving og Robertson Davies.

Veruleikinn stuðaði mömmu oft. En fá voru þau feikn sem hún ekki þoldi ef þau voru í bókaformi. Ég heyri hana fussa yfir lagaþvælunni í kringum hrunið, en sambærilega steypu úr Njálu gleypti hún með glöðu geði, aftur og aftur. Og ég efast um að hún hefði umborið í lifanda lífi konu á borð við Orögu Lautoro sem hún dáði í bókum Robertson Davies. Sígaunadrottningin sú lætur sig ekki muna um að kreista túrtappa úr dóttur sinni með tesíu út í kaffið hjá virðulegum háskólaprófessor til að dóttirin nái ástum hans. Að þessu hló mamma og dáðist að sígaunakellingunni, en hafði á sama tíma lítið þol gagnvart vélum raunheimsins.

Ég veit ekki um líf eftir dauðann. En ef ég fengi einhverju um svoleiðis ráðið sæti mamma núna á hinu brunna bókasafni Alexandríu og skemmti sér konunglega yfir Óvíð og horfnum leikritum Aristófanesar, þar sem sagt er frá feiknum sem hún hafði ekkert umburðarlyndi gagnvart í raunveruleikanum en naut til hins ítrasta á blaði.

Skemmileggjararnir

2010-11-27T09:47:00.002Z

Nú gengur um netið listi sem ku hafa farið á einhvern Sjálfstæðismannapóstlista. Þar eru tíunduð nöfn sem eiga að vera Flokknum þóknanleg. Mér finnst nú strategían sem bláleit slæðukona lét falla á kosningafundi um daginn ekki síður skemmtileg:

"Já, kýs maður ekki bara vitleysingana?"

Kjósið!

2010-11-27T03:32:00.003Z

Elsku vinir og lesendur,

Það skiptir öllu að þið kjósið á morgun. Við verðum að grípa þetta tækifæri til að hrista upp í sísteminu. Ekki væri verra ef þið kysuð mig. Númerið er 8969. Ég endurtek 8969.

Af hverju ég?

2010-11-25T00:02:00.003Z

Trú mín óx og er nú slík
því ætla mun ég reyndina
að hálfvitinn frá Húsavík
hækki meðal greindina
Sigurjón Pálsson

Kannski ég geri aðeins grein fyrir því af hverju ég held að ég væri gagnlegri en ekki á stjórnlagaþingi.

Ég lærði heimspeki í háskólanum. Þar er farið í gegnum allskyns teóríur um mannlegt samfélag og siðferði sem gagnast í vinnunni framundan, fyrir utan að vinnubrögðin sem þar eru innleidd eru einmitt góð í svona. Greining, textarýni, gagnrýnin hugsun.

Hvatinn til að fara í heimspekinám, þegar t.d. efnafræði eða endurskoðun væri auðvitað líklegri til efnahagslegs ábata, vitnar um forvitni um hver sé grundvöllur mannlífsins og hvernig best sé að haga samfélagi manna.

Ég hef fengist við texta alla mína starfsævi. Ég hef unnið á auglýsingastofum og með PR-mönnum. Ég hef skrifað leikrit og leiklistargagnrýni. Ég hef samið lög við texta og texta við lög. Glíman við að orða hugsun í knöppu formi er mér eiginleg.

Ég er vanur hópvinnu. Flest mín verk eru samvinnuverkefni. Mér þykir svo sannarlega ekki verra ef samstarfsmennirnir eru ekki allskostar sammála mér.

Ég er félagsmálamaður. þrífst í fundaforminu og hef hæfilega þolinmæði gagnvart nauðsynlegum formlegheitum.

Ég er allsendis hagsmunatengslalaus. Hef t.d.kosið flesta stjórnmálaflokka. Og rík hagsmunasamtök hafa ekki haft samband. Bendi þeim sem vilja gera það á mæðrastyrksnefnd.

Um breytingar á stjórnarskrá

2010-11-22T20:48:00.002Z

Einn mikilvægan lið vantaði í manífestóið frá í gær

8 - Stjórnarskrá

Það þarf að taka þann kaleik af alþingi að sýsla við breytingar á stjórnarskránni. Allavega þarf að kveða á um að hún skuli borin undir þjóðaratkvæði. Og væri kannski klókt, ef vel tekst til núna, að setja ákvæði í stjórnarskrána um að halda skuli sambærileg þing á 20 ára fresti eða svo?

Allavega er núverandí sýstem alveg afleitt. Alþingi er vondur staður til að skoða stjórnarskrá, þar sem stór hluti hennar varðar persónulega hagsmuni þeirra sem þar sitja á nánari og einsleitari hátt en almennt gerist. Dæmi: Að búa til snjallt og sanngjarnt kosningakerfi sem þjónar hagsmunum fólksins og skilar vilja kjósenda inn á þing með eins vafningalausum hætti og unnt er - það ætti að vera markmiðið. Er hægt að ætlast til þess að alþingismenn geti sett sjálfa sig og flokka sína til hliðar og unnið slíkt verk?

Það á að vera erfitt að breyta stjórnarskránni, já, og það á að gera sjaldan og varlega. En valdið til þess á ekki að vera í höndum fólks sem var kosið til að vinna allt önnur verk.

Manifesto 8969

2010-11-21T22:50:00.002Z

Kannski tími til kominn að ég geri grein fyrir hvað ég vil gera á Stjórnlagaþingi. Sumt af því sem ég lista hér á kannske ekki heima í stjórnarskrá. Læt það flakka með engu að síður.

1 - Vald

Það þarf að flytja vald til og frá.

Það þarf að efla löggjafavaldið (alþingi) gagnvart framkvæmdavaldinu. Einhver útfærsla þess að ráðherrar séu ekki þingmenn er held ég vænleg. Hvort betra sé að þeir komi úr röðum þingmanna sem síðan víkja af þingi, eða hvort kjósa skuli þá sérstalega hef ég ekki myndað mér gagnlega skoðun um. Ég er mjög efins um hugmyndir um að forsætisráðherra verði kosinn og hann velji síðan með sér ráðherra.

Það þarf að fela alþingi það hlutverk að kjósa hæstaréttardómara, að undangengnu mati og tillögugerð dómsmálaráðherra. Aukin meirihluta þurfi til.

Það þarf að lengja fyrningarfrest ráðherraábyrgðar. Að láta hann standast á við kjörtímabil sýnir að engin alvara er að baki lögunum.

Ég hallast að því að setja þak á þingsetu. Hef miklar efasemdir um að það sé til góðs að gera lagasetningu að ævistarfi. 3. kjörtímabil (12 ár) held ég að sé hæfilegt hámark. Sennilega með möguleika á að snúa aftur eftir 4 ár. Ekki of ósveigjanlegt semsagt.

Það þarf að gera þjóðaratkvæðagreiðslur að miðlægu tæki í stjórnskipaninni. En það er annar kafli.

2 - Þjóðaratkvæðagreiðslur

Valdið er hjá þjóðinni og ábyrgðin líka. Við erum fámenn, langflest læs og almennt sæmilega upplýst. Það er ekkert því til fyrirstöðu að við notum beint lýðræði í auknum mæli.

Það á að opna fleiri leiðir en forsetasynjun til að skjóta lögum í dóm þjóðarinnar. T.d. meirihluta alþingis eða tiltekinn hluta atkvæðisbærra manna í marktækum undirskriftarátökum.

Alþingi á að nýta þjóðaratkvæðagreiðslur meira til að skjóta málum (ekki endilega bara lagatillögum) til þjóðarinnar. Hvort slíkt á heima í stjórnarskrá og hvernig svoleiðis lög ættu að líta út veit ég ekki - ennþá.

Sumar þjóðir tilgreina hvaða málum skuli aldrei skotið í þjóðaratkvæði. Ég held að það sé skynsamlegt.

Fljótlega verða rafrænar kosningar raunhæfur valkostur. Þá hverfur ein mótbára úrtölumanna (kostnaðurinn).

3 - Kosningakerfi

Ég tel grundvallaratriði að vægi atkvæða sé það jafnt að munurinn skipti ekki máli. Ég efast um afnám kjördæmaskiptingar (sem fólk þrjóskast við að kalla "landið eitt kjördæmi"). Ég myndi vilja geta kosið persónur óháð listum, en ég óttast milliliðalausa spillinguna sem slíkt kerfi býður upp á. Ég veit ekki hver lausnin er, en markmiðið er skýrt: að vilji kjósenda skili sér óbrenglaður og samsetning þingheims endurspegli hann.

4. Eignarhald á sameiginlegum auðlindum.

Auðvitað á að tryggja þetta og útfæra á skýran hátt svo jafnvel harðsvíruðustu lagatæknar lyppist niður. Verkefnið verður flókið en þörfin er brýn, markmiðið skýrt og niðurstaðan verður að vera einföld.

5 - Trúarbrögð

Ég tel að það beri að fella úr gildi 62. grein stjórnarskrárinnar og hefja vinnu við að slíta óheilbrigt samband ríkisins og þjóðkirkjunnar - sem er hvorugu batteríinu til góðs.

6 - Læsileiki

Það á að vera hægt að kenna stjórnarskrána í 10. bekk. Nemendurnir verða að geta skilið hana og grunnskólakennarar fullfærir um að útskýra hana.

7 - Mannréttindi

Þurfa að gegnsýra allar aðrar greinar, auk þess að vera vandlega og vafningalaust tilgreind. Og hafin til þeirrar virðingar sem þeim ber, í upphafi plaggsins.

Ég er hlynntur yfirlýsingu í stjórnarskrá um að við séum herlaus, lýsum ekki yfir stríði á hendur öðrum, og leyfum ekki gereyðingarvopn á okkar yfirráðasvæði.

það sem ég er óviss um

Forsetaembættið - hvernig á að fara með það er í algerri óvissu eftir valdatíð Ólafs Ragnars. Hvað svo sem manni finnst um beitingu hans á synjunarvaldinu er ljóst að héðan í frá munu forsetakosningar snúast um pólitíska hugmyndafræði frekar en leit að sameiningartákni og "þjóðhöfðingja". Það eru ýmsar leiðir til að vinna úr stöðunni og ég hef ekki myndað mér afgerandi skoðun.

Íslenskan - hvort hún eigi að vera tilgreind sem þjóðtunga í stjórnarskrá finnst mér erfitt að segja til um. Staða hennar er sterk og veik og ég held að þar sem hún er veik komi stjórnarskrárákvæði að litlu gagni. En samt: Við berum ábyrgð á þessu örmáli. Þannig að þetta er ekki þjóðrembumál heldur verndunarmál.

Náttúruvernd - ég veit ekki hvernig eða að hve miklu leyti sjónarmið náttúru- og umhverfisverndar eiga heima í stjórnarskrá. Játa að ég er ekki á heimavelli þarna.

Þrefalt húrra fyrir stjórnlagaþingi!

2010-11-13T16:51:00.000Z

Ég ætla að leyfa mér að vera rómantíker í aðdraganda Stjórnlagaþings (sem sést á því að ég set stórt ess í orðið).

Þetta er magnað verkefni, og mér finnst magnað að taka þátt í því. Og mér mun finnast það magnað þó ég nái ekki kjöri. Aðeins minna magnað, en magnað engu að síður.

Það er stórbrotið að sjá hversu mikið af flottu fólki er í framboði. Það er eitthvað sérlega magnað við að frá upphafi hafa auglýsingar/peningar verið litin hornauga í baráttunni. Fjölmiðlar hafa ekki fundið út úr því hvernig þeir ætla að gera þessu sanngjörn skil. Já og talandi um það, hversu frábært er að það séu á sjötta hundrað manns í framboði?!

Við erum að reyna að skrifa nýjar leikreglur. Við höfum lengi spilað leikinn vandræðalaust en svo komumst við að því að reglurnar dugðu ekki til að hemja verstu siðblindingjana. Mig grunar reyndar að við munum ekki ná að króa þá af með nýjum leikreglum, en engu að síður er þetta gott tilefni til að átta okkur á hvernig við viljum að leikvöllurinn líti út.

Ég væri ekki að bjóða mig fram ef ég héldi ekki að þingið yrði betra með mig innanborðs en án. En hvernig sem það fer þá stefnir allt í tímamót til hins betra.

Númer 8969

2010-11-08T21:33:00.003Z

Ég hef ákveðið að bjóða mig fram til Stjórnlagaþings. Eftirfarandi texta sendi ég með skráningu minni. Ég mun byrja að fylla í þessar eyður og birta fleira máli mínu til stuðnings á næstu dögum:

Mikilvægustu og erfiðustu úrlausnarefni stjórnlagaþings tel ég verða þrjú.

Fyrirkomulag þingkosninga, útfærsla á skilyrðum fyrir þjóðaratkvæðagreiðslum og eignarhald á sameiginlegum auðlindum.

Mikilvægust vegna þess að þessi mál tengjast beint ástæðum þess að nú er ráðist í þetta verkefni. Erfiðust vegna þess að öllu skiptir að skýrt verði kveðið að orði og svigrúm til túlkunar þröngt þegar vilji þingsins liggur fyrir.

Lífið hefur eflt forvitni mína um mannlegt samfélag. Menntun mín þjálfaði mig í að hugleiða hvað sé réttlátt og farsælt. Starfsreynslan hefur kennt mér að orða hugsanir á skýran og einfaldan hátt.

Ég býð mig fram.

Stórmennska og smámennska

2010-10-28T22:02:00.002Z

Var að koma af frumsýningu á frábærri heimildarmynd um kima í íslandssögunni sem ég hafði aldrei heyrt um. Nefnilega steindu gluggana úr dómkirkjunni í Coventry og hvernig þeir rötuðu í Akureyrarkirkju, Áskirkju og prívathús á Laugarásnum.

Þetta er frábær mynd um stórmennsku og smámennsku. Fulltrúar ensku kirkjunnar í myndinni eru hver öðrum stórmannlegri í viðhorfum sínum gagnvart því sem verður varla kallað annað en klár þjófnaður. Afstaða þeirra blæs nýju lífi í hugtakið "kristilegt".

En sú staðreynd að engum af íslenskum handhöfum glugganna virðist hafa dottið í hug að skila þeim bendir til að þar fari menn lítilla sanda og sæva. Og aðkoma ríkra og veraldlegra voldugra íslendinga að málinu gerir það sem því nemur ógeðslegra.

Mögnuð mynd hjá Hjálmtý Heiðdal og hans mönnum.

Ó, Jókó!

2010-10-10T12:58:00.000Z

Þar sem við sátum í Háskólabíói í gærkvöldi og horfðum á fólk streyma í salinn þá hvíslaði ég að Huldu: "Ég sé bara engar silkihúfur" Og þótti gaman að vita til að þarna væri venjulegt fólk mætt til að samfagna ekkjunni með sína sjötugu goðsögn.

Þegar tónleikarnir voru að klárast var hinsvegar ljóst að ástæðan fyrir seleb-fæð hlýtur að vera sú að þau voru vöruð við.

Þetta voru langverstu tónleikar sem ég hef farið á. Leiðinleg, einhæf og andlaus tónlist og sviðssjarmalaus frontmaður. Fór heim áður en hápunktinum var náð, en ef hápunkturinn var að sjá Ringo, Jón Gnarr og fjölskyldu Harrisons kyrja fjöldasönginn um frið þá voru hinar tónlistarlegu lægðir sem því nemur dýpri.

Drasl.

Lennon

2010-10-09T13:36:00.003Z

Hvernig hefði sjötugur Lennon verið? Það fáum við aldrei að vita.

Ég deili ekki hatri margra bítlaaðdáenda á Yoko Ono. Mér finnst margt af því sem hún hefur gert á myndlistarsviðinu bísna snjallt, og það er ósanngjarnt að bera það saman við hina tímalausu snilld sem John gaf frá sér - oftar en ekki inspíreraður af ást sinni á þessari konu sem sumir hafa geð í sér að kalla norn. (Langar einhvern að láta bera verk sín saman við Lennons?)

Ég skil ekki alltaf alveg friðarpælingu þeirra hjóna. Lengi framan af virðast þau hafa boðað frið en lagt lag sitt við fólk sem barðist fyrir réttlæti. Ekkert alltaf með friðsamlegum aðgerðum. Enda eru réttlæti og friður ekki sami hluturinn. Sjálfur aðhyllist ég rétt fólks til að berjast fyrir réttlæti - jafnvel þó það kosti ófrið.

Samt er sérlega viðeigandi að hinn að því er virðist friðsami andófsmaður og baráttumaður fyrir mannréttindum - Liu Xiaobo - fái friðarverðlaun Nóbels um sama leyti og við hugsum um John Lennon á sjötugsafmælinu. Innblásinn lagahöfundur, brautryðjandi textasmiður, einn vanmetnasti rokksöngvari sögunnar og magnaður baráttumaður fyrir hugsjónum sínum þegar sá gállinn var á honum.

Honum, Yoko og friðarhugsjóninni til heiðurs birtir varríus eitt af sínum uppáhaldsljóðum og mögulega magnaðasta manifestó friðarsinnans.

Conscientious Objector

I shall die, but
that is all that I shall do for Death.
I hear him leading his horse out of the stall;
I hear the clatter on the barn-floor.
He is in haste; he has business in Cuba,
business in the Balkans, many calls to make this morning.
But I will not hold the bridle
while he clinches the girth.
And he may mount by himself:
I will not give him a leg up.

Though he flick my shoulders with his whip,
I will not tell him which way the fox ran.
With his hoof on my breast, I will not tell him where
the black boy hides in the swamp.
I shall die, but that is all that I shall do for Death;
I am not on his pay-roll.

I will not tell him the whereabout of my friends
nor of my enemies either.
Though he promise me much,
I will not map him the route to any man's door.
Am I a spy in the land of the living,
that I should deliver men to Death?
Brother, the password and the plans of our city
are safe with me; never through me Shall you be overcome.

Edna St. Vincent Millay

Now you tell us!

2010-09-13T19:28:00.002Z

Lögfræðielítan hamast nú við að taka undir með Sjálfstæðisflokknum um að Landsdómslögin (sem skv. þessu voru endurskoðuð 2008, eða allavega 1991) séu ónýt.

Nú eru margir mánuðir síðan alþingisnefndinni var falið að fara yfir Rannsóknarskýrsluna og ákveða um viðbrögð, þar á meðal mögulegar málsóknir.

Ekki minnist ég þess að neinn hafi haft hátt um þetta mál þá, þegar mögulega hefði verið hægt að bregðast við.

Ef þetta verður til þess að málin ónýtist, hversu mikið verri reynist þá valdastéttin vera en við héldum? Og hefur ekki skánað.

Greinin sem ég linka á hér að ofan er að ég held það besta sem ég hef enn lesið um málið. Og þá tel ég með grein hins annars frábæra Guðmundar Andra í Fréttablaðinu í dag. Óánægja með að geta ekki dregið X fyrir dóm eru ekki rök fyrir að láta Y óáreittan, þó bölvað sé.

Einföld algebra.

15 plötur

2010-09-05T13:11:00.002Z

Feisbúkkfólk keppist við að gera lista yfir 15 mikilvægustu plötur í lífi sínu og skora á vini sína að gera slíkt hið sama. Varríus er ógurlegur listamaður og getur ekki látið tæknileg smáatriði eins og að vera ekki á Feisinu hindra sig, Svo hér eru þær fimmtán plötur sem skipta, eða skiptu, mig mestu máli:

AC/DC - Back in black
The Beatles - Abbey Road
Bob Dylan - The times they are a-changin'
Cornelis Vreesvijk - Tio vackra visor och personliga person
 Iron Maiden - The number of the beast
Pink Floyd - wish you were here
Purrkur pillnikk - Tilf
Queen - Queen
Ragnheiður Ólafsdóttir og Þórarinn Hjartarson - Söngur riddarans
Spilverk þjóðanna - Ísland
Tom Waits - Rain Dogs
Utangarðsmenn - Í upphafi skyldi endinn skoða
XTC - English settlement
Þeyr - Iður til fóta
Þursaflokkurinn - Hinn íslenski þursaflokkur

Skemmtilegt

2010-08-17T08:12:00.005Z

Norður-evrópsku leiklistarhátíðinni lauk á Akureyri á sunnudag. Þar með lauk áralöngu ferli með miklum stæl og yfirgnæfandi ánægju gesta. Tókst frábærlega og eftir standa minningar um nokkrar afburðasýningar (og nokkrar alveg afleitar eins og gengur).

Frakkarnir voru frábærir í sínum stílfærða absúrdleik, Svíarnir dásamlega fyndnir, kröftugir og nákvæmir með sína existensíalísku revíu, en Færeyingarnir slóu svo alla út með algerlega ómótstæðilegri sögu af sjódauðu fólki undir leikstjórn Ágústu Skúladóttur í töfrum slunginni umgjörð Katrínar Þorvaldsdóttur.

Skemmtilegt.

Þegar ég var lítill lestrarhestur á Húsavík þótti mér fátt skemmtilegra en að lesa sögur Jack London. Þó sýnist mér að nýútkomin æfisaga kappans hafa alla burði til að vera enn bitastæðari en höfundarverk þessa brjálæðings.

Skemmtilegt.

Af einhverjum völdum hefur mér aldrei þótt Orð skulu standa sérlega skemmtilegur útvarpsþáttur. Engu að síður tek ég undir ramakvein fólks yfir því að hann skuli nú tekinn af dagskrá. Bæði á þátturinn sér einarða aðdáendur og svo er hann bara eitthvað svo mikið skólabókardæmi um hvað Rás 1 stendur fyrir. Ég get nefnilega alveg séð (heyrt?) hvað hann er frábær þó hann höfði ekki til mín. Og dagskráin rýrnar til muna ef hann hverfur, allavega ef ekkert viðlíka kemur í stað hans.

Óskemmtilegt.

Þjóðargersemi

2010-07-20T22:57:00.001Z

– gnýstuðluð lofgjörð

Stiklur
Smitandi áhuginn á öllu sem fyrir augu ber, næmnin til að lokka fram það sem ekki blasir við og fagmennskan við að miðla því til okkar hinna. Næstur Jónasi Hallgrímssyni kemur Ómar Ragnarsson í því að opna augu okkar fyrir fegurð og leyndardómum landsins. Það munar auðvitað um flugvélina og sjónvarpið, og Ómar er með próf á bæði.

Þessvegna er Ómar Ragnarsson þjóðargersemi

Stuð
Holdgerfingur stuðsins. Hamfarir Ómars sem skemmtikrafts eru augljósasta birtingarmyndin, en það er augljóst stuð í öllu sem hann gerir. Eða kannski: Ómar blæs stuði í allt sem hann fæst við. Og stundum, undanfarið: Ómar stuðar. Vinnusemin virðist brjálæðisleg og á auðvitað ekki minnstan þátt í hvað við elskum hann heitt – hann er hæsta og fegursta stig hins sívinnandi íslendings.

Þessvegna er Ómar Ragnarsson þjóðargersemi

Stökur
Ómar er ekki okkar mesta skáld – en afköstin og gæðin í söngtextagerðinni vekja undrun og aðdáun allra sem fá innsýn í þessa að mestu ósýnilegu hlið mannsins. Hann er ekki einu sinni okkar besti hagyrðingur – en enginn hefur gert eins mikið og hann undanfarna áratugi til að vekja athygli á þeirri nautn sem felst í vel gerðri vísu. Hagyrðingamótin, sjónvarpsþættirnir, bakföllin; Ómar gerir þennan einangraða heim aðgengilegan öllum. Ef íslensk tunga á sér framhaldslíf þá er það vegna gleðinnar sem skapandi notkun hennar kveikir. Ein smitandi hlátursroka yfir hnyttinni stöku jafnast á við hundrað önugar málfarsumvandanir.

Þessvegna er Ómar Ragnarsson þjóðargersemi

Staðfesta
Við erum ekki að tala um ídeólógískan andstæðing virkjana. Við erum að tala um tækni- og vélafríkið með opnu augun sem sá hvað stóð til og stóð upp til að láta vita. Barátta Ómars hefur einkennst af þessu, sannfæringarkrafturinn í málflutningi hans er öryggi þess sem skilur andstæðing sinn en hefur komist að annarri niðurstöðu. Staðfestan byggir á vissu þess sem hefur skoðað málið frá öllum hliðum. Mótmælafundurinn á Austurvelli 2006 náði kannski ekki tilgangi sínum en gerði almenningi á Íslandi ljóst að það væri hægt að sameinast um málstað og skylda að láta rödd sína heyrast. Lærdómar sem stuttu síðar komu í góðar þarfir.

Þessvegna er Ómar Ragnarsson þjóðargersemi

Þýs-Spánn

2010-07-07T18:26:00.003Z

Vona að spánverjar vinni - til að við tryggjum að nýtt lið verði heimsmeistari.

Þjóðverjar eru samt svo svalir núna að það verða engin vonbrigði þó þeir vinni.

Og þeir eiga flottasta þjóðsönginn. Svakalega flott lag hjá gamla Jósef. Á eftir þeim koma í þessari röð: Rússland - Bandaríkin - Ísland - Suður-afríka (alltsvo N'kosi sikelele-parturinn)

"Makes you proud to be Icelandic"

2010-06-30T21:18:00.005Z

"Reglurnar eru alveg skýrar, það er bara ekki ljóst hvort tilfellið fellur undir þær"

Það er með nokkrum ólíkindum að sæmilega greint fólk skuli láta svona út úr sér. Hvort sem það eru fjölmiðlamenn sem eru að misskilja eða kontóristar sem eru að klúðra þá er einhver að tala eins og hann skilji ekki orðin sem hann er að nota. Væri hlægilegt ef tilefnið væri ekki svona sorglegt, nefnlega ömurleg tregða kerfisins við að gera það sem það á að gera.

Og úr því við erum að skemmta okkur yfir heimsku og vonsku íslenska kerfisins, hvernig væri þá að fá eina skemmtisögu um erlenda víðsýni:

Toppmenn og sport

2010-06-24T13:09:00.003Z

Þorsteinn Joð vill meina að hann sé með besta hugsanlega liðið til að fjalla um leikina á HM, og þarafleiðandi sé tómt mál að væla yfir skorti á konum í hópnum.

Þetta er auðvitað umdeilanlegt. Fyrir það fyrsta hvort til sé einhver pottþéttur mælikvarði á fullkomleika fótboltasérfræðinga. Það er reyndar ekkert umdeilanlegt, auðvitað er hann ekki til.

Og þó við gefum Þorsteini það að hans smekkur á hvað séu hinir fullkomnu álitsgjafar sé næsta óskeikull, þá má samt gagnrýna og spyrja. Finnst honum t.d. í alvöru nauðsynlegur þessi ljóshærði geðvondi? Þessi sem elskar enska liðið og talar um það eins og eitt af "stóru liðunum" (sem bendir reyndar til að hann sé dómgreindarskertur og horfi aukinheldur ekki á keppnina með opnum augum). Þessi sami gaur getur ekki tekið sér í munn heiti "minni" liða nema með það sem á ensku heitir "sneer" á vörum sér og ég man í svipinn ekki hvaða íslenskt orð lýsir.

Hinir þrír eru alveg fínir. En ég man eftir keppni (síðasta HM eða síðasta EM) þar sem Þorsteinn var einmitt með útskiptingar í hópnum og oft með sniðuga vinkla. Minnist þess ekki að það hafi komið niður á ánægju minni með þá keppni, þvert á móti reyndar.

Þetta eru svosem engin eldflaugavísindi. Og þó ég sé enginn sparkspesíalisti þá læt ég enga sérfræðinga segja mér hvað mér á að finnast. Ekki frekar en ég leyfi ókunnugum gúrúum að stýra því hvaða tónlist mér finnst skemmtileg.

Fleiri og fjölbreyttari álitsgjafar af öllum kynjum, aldri og afstöðu væru fyrir minn smekk betra sjónvarspefni. Fjölbreyttari og óvæntari sjónarhorn væru held ég dýrmætari heldur en einhver ímynduð fullkomnun. Og ef viskustandardinn lækkaði eitthvað (sem er umdeilanlegt) þá held ég að það komi ekki að sök.

Þetta er þrátt fyrir allt bara fótbolti.

Og magnað!

2010-06-11T08:52:00.003Z

Sýningin í gærkveldi var ekkert minna en snilld! Leikhópurinn í miklu stuði og Rokkið naut sín svo sannarlega í Kassanum. Nú er sú seinni eftir - í kvöld kl. 20. Allir þangað! Miðasala hér.

Stelpubandið rokkar feitt

2010-06-09T04:37:00.001Z

Ef ég væri ég ...

2010-06-08T14:10:00.003Z

... sem ég er reyndar, þá myndi ég tryggja mér miða umsvifalaust á Rokk í Þjóðleikhúsinu á föstudaginn. Aukasýning og svona. Verður alveg mergjað.

Miðasalan er hér.

Og ef ég væri ég og yrði á Norðausturlandi á laugardaginn (sem ég verð reyndar líka) þá myndi ég tryggja mér miða á útgáfutónleika Ljótu hálfvitanna að Ýdölum. Miðasalan hér og að sjálfsögðu í Ingvarsbúð.

Og hversu fokking svalt er þetta?

2010-05-29T22:14:00.003Z

value="true" />name="movie" value="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=12134559&server=vimeo.com&show_title=1&show_byline=1&show_portrait=0&color=&fullscreen=1"
/>type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true"
allowscriptaccess="always" width="400"
height="300">

Líka á YouTube.

Meira plögg, meira helvíti

2010-05-28T00:04:00.008Z

Bæði pluggdæmin mín hafa tíðindi að segja:

Hugleikur er búinn að taka upp lag úr sýningunni Rokk og koma á framfæri við útvarpsstöðvar og á netinu. Hér er hægt að hlusta á sönginn um hinar föllnu 27 ára gömlu rokkhetjur.

Lagið heitir 27 og hljómsveitin Vanstilltir ef fólk hefur áhuga á að biðja um það í útvarpið.

Ljótu hálfvitarnir eru líka búnir að ota einu lagi í spilun. Það heitir Gott kvöld og er ógurlegur balkanpolki um gríðarlegt partí. Samið af Oddi Bjarna og Sævari, sem jafnframt syngur. Þeir eru nú kannski partítregustu menn sveitarinnar, svo þetta er frekar skemmtilegt. Á sama hátt og það er hrein unun að hlusta á Sævar hvetja mann til að horfa á HM í sumar. Allavega, lagið má hlusta á og sækja hingað.

Miða á þjóðleikhússýningu Hugleiks og útgáfutónleika hálfvitanna má kaupa á Miða púnkti is.

Ég geri mér svo grein fyrir því að mér mistókst alveg að fylgja eftir áformunum um að skrifa vikulega pistla um þriðjuplötur. Og mun ekki bæta úr því. En læt hér samt flakka lista yfir þær þriðjuplötur sem ég hafði áformað að taka fyrir:

Dire Straits - Making Movies
Tom Waits - Nighthawks at the diner
Cornelis Vreesvijk - Grimascher och Telegram
The Beatles - A Hard Day's Night
XTC - Drums and Wires
AC/DC - Let there be rock
Crass - Penis Envy
Led Zeppelin - Led Zeppelin III

Þó svo listinn sé svona þá er ég klárlega ekki alæta á tónlist. Mér finnst leiðinleg tónlist leiðinleg - en þetta eru alltsaman snilldarplötur. Hugsanlega fyrir utan Nighthawks, en Waits er bara svo mikill snillingur að jafnvel hans versta plata er flott.

Rokk og hálfvitagangur

2010-05-19T23:07:00.002Z

Miðasala er hafin á útgáfutónleika Ljótu hálfvitanna í Íslensku óperunni 5. júní nk. Tryggið ykkur endilega miða, þetta verður stórgott.

Sama má segja um Þjóðleikhússýninguna á Rokki sem verður í Kassanum 10. júní. Tryggið ykkur líka miða þar.

Bentu á þann ...

2010-05-18T20:09:00.003Z

Mér finnst Einar Skúlason hafa svolítið hitt naglann á höfuðið með að líkja Besta flokknum við Harlem Globetrotters. Eina villan er að hann ku hafa sagt að það væri eins og að eiga við HG að keppa við Besta flokkinn í gríni. Það er ekki rétt. Að keppa við Jón Gnarr í gríni er vitaskuld að eiga við ofurefli fyrir flesta. En það er ekki verið að keppa í gríni.

Að eiga við Besta flokkinn í pólitík er eins og að etja kappi við Harlem Globetrotters.

Það er ekkert bara af því að HG séu svona góðir í körfubolta sem þeir niðurlægja einatt andstæðinga. Það er fyrst og fremst vegna þess að það er bæði óviðeigandi og ómögulegt að beita hefðbundum aðferðum gegn þeim. Þeir eru nefnilega ekki bara flinkir, þeir eru öðruvísi. Reglurnar gilda ekki um þá.

Pólitíkusarnir vita ekkert hvað þeir eiga að gera við Besta flokkinn. Og þeir munu ekki finna út úr því. Allir kostirnir eru vondir. Að láta fótgönguliða skrifa blaðagreinar er glatað. Að veitast að stefnumálunum fánýtt. Sá besti á alltaf útgönguleið sem hinir geta ekki elt hann um. Og þó svo tækist að koma höggi á Jón Gnarr, uppsker það ekkert annað en aukna andúð á þeim sem höggið veitti.

Sá sem kaupir sig inn á Harlem Globetrotters kærir ekkert um að sjá andstæðingana pakka í vörn og brjóta af sér.

Ég er ekkert frá því að mannvalið í efstu sætum flokksins sé síst verra en annarsstaðar. Og ef fólkið sem þar er er tilbúið í þessa vinnu þá sé það hið besta mál. Grínið liggur fyrst og fremst í stefnuskránni og ég reikna ekki með að tilvonandi kjósendur láti stjórnast af henni.

Það pirrar mig samt svolítið að fólki finnist það vera að "senda skilaboð" með atkvæði sínu. Altsvo önnur skilaboð en þau sem felast í að "benda á þann sem að þér þykir bestur/illskástur". Mér fannst það svolítið kristallast í nýafstaðinni þjóðaratkvæðagreiðslu að þau skilaboð verða mistúlkuð og misnotuð hægri vinstri.

Svo verður líka með þann kosningasigur sem Besta flokknum er spáð. En ég er voða hræddur um að körfuboltaaðdáendur muni áfram styðja sín lið og deildin byrji aftur í haust.

Respect

2010-05-17T00:29:00.003Z

Þegar neyðin er stærst

2010-05-13T00:03:00.001Z

Það er nú aldeilis gott að eymingjans Kaupþingsmennirnir eru búnir að eignast vin. Alvöru vin, ekki bara ótíndan íslenskan poppara. Breskan stjörnulögfræðing hvorki meira né minna.

þetta segir Pressan allavega og vitnar í goðið, sjálfan Giovanni Di Stefano. Hann hefur víst gefið út yfirlýsingu til stuðnings Kaupþingsdrengjum og lofað þeim að berjast fyrir málstað þeirra, enda ku hann hafa íslenska kennitölu og telur að "ef einhver ætti að kvarta undan Kaupþingi eru það menn eins og ég". Og svo kastar Di Stefano þeim brauðmola í íslenska þjóðernisparanojuliðið að handtökurnar séu runnar undan rifjum Gordons Brown. Vel gert!

Þetta er nú aldeilis liðsauki sem þeir Kaupþingsmenn hafa fengið. Gúgull frændi vísaði á þennan makalausa prófíl.

Pressan að halda sér.

Athyglisverðust

2010-05-04T17:36:00.005Z

Jæja, Rokk hitti í mark hjá Þjóðleikhúsinu og var valin Athyglisverðasta áhugaleiksýningin í ár. Það kom okkur leikstjórunum nokkuð á óvart, enda margar drullufínar sýningar í pottinum. En svona fór þetta. Og sýningin stendur vissulega undir þessu, þó ekki væri.

Til hamingju krakkar!

Það er óðum að verða uppselt á sýningarnar á Eyjarslóðinni - en ég myndi mæla með að fólk reyndi að koma þangað - meira hrárokk þar. Miðasala hér. Og athugið - þetta eru allrasíðustu sýningar á Eyjarslóðinni.

Þegar allir endar verða frágengnir varðandi Þjóðleikhúsið mun ég pósta því hér líka.

Rokk

2010-04-24T10:09:00.003Z

Frumsýndum Rokk, nýjan og nýstárlegan gamanleik með söngvum í gærkvöldi. Það var mikil stemming og mikið hlegið. Þessu vill enginn missa af, enda engin ástæða til. Nánari upplýsingar og miðasala hér.

Kevin

2010-04-20T11:30:00.001Z

Hér fer meistari Jon Stewart yfir umfjöllunina um gosið og þá auðvitað mál málanna - hvernig í ósköpunum á að bera þetta helvíti fram.

Hvað eru mörg err í því?

2010-04-19T11:47:00.002Z

Vefritið Slate fjallar um nokkrar hliðar eldgossins og áhrif þess. Og svarar hinni áleitnu spurningu um hvernig bera skuli fram Eyjafjallajökull. Með upptöku af skýrmæltri kvenrödd úr íslenska sendiráðinu. Skrunið neðst í greinina, spilið og njótið.

Þriðjuplötur – II

2010-04-14T01:01:00.001Z

Þessi plata var lengi vel sú eina sem ég átti með þessum afkasta- og áhrifamikla listamanni. Ég hlustaði á hana dag og nótt eitt sumar. Hef ekkert borið þess bætur og kæri mig ekki um.

Ég vissi það ekki þá, en það kveður við nýjan og dekkri tón á The Times They Are A-Changin', þriðju plötu Bob Dylan, sem kom út árið 1964. Myrkari textar, húmorinn gallsúr þá sjaldan sem hann lét á sér kræla. Reiði og biturð er í forgrunni, sem og spámannlegur tónn sem birtist hvað best í hinu stórbrotna titillagi. Mér finnst það líka svo viðeigandi núna, þegar við göngum í gegnum hrunuppgjörið.

Önnur snilldarleg eru t.d. hin brechtísku The lonesome death of Hattie Carroll og When the ship comes in, en það síðara er klárlega stælt eftir söng Jennýar úr Túskildingsóperunni, en er víst samið í reiðikasti eftir að Bob og Joan Baez var úthúst af hóteli einu.

Ein af mínum uppáhaldsplötum klárlega. Og náttúrulega einn af mínum eftirlætismönnum. Klikkjum út með þremur snillingum að herma ástúðlega eftir hr. Zimmerman.

Hér er John Lennon.

Loudon Wainwright sendir Róberti svona afmæliskveðju

Og hver gæti átt þessa snilldartakta annar en Weird Al Yankovic.

Allavega. Góð þriðjaplata hjá Bob.

Þriðjuplötur - I

2010-04-06T15:41:00.001Z

Í tilefni af því að senn halda Hálfvitar í stúdíó til að búa til sína þriðju plötu verða næstu þriðjudagar helgaðir þriðju plötum nokkurra tónlistarmanna sem ég hef dálæti á.

Og svona til að byrja með trukki þá skulum við fyrst staldra við í London árið 1982. Eftir tvær öflugar plötur og vaxandi fylgi ákváðu Steve Harris og félagar í Iron Maiden að skipta aðeins um kúrs. Hinn pönkaði söngvari Paul DiAnno var ekki alveg samferða hinum í þróuninni, auk þess sem hann hafði varla úthald í stöðugt meira krefjandi tónleikaferðir bandsins. Úr varð að hann vék fyrir hinum snaggaralega skylminga- og flugkappa Bruce Dickinson. Fyrsti afrakstur nýrrar liðsskipanar var The number of the beast, einhver nafntogaðasta þungarokksplata allra tíma.

Hlustaði á hana mér til óbóta á metalárunum og þykir margt á henni enn flott. Ekkert þó flottara en lokalagið Hallowed be thy name, hér í skemmtilegri læfútgáfu úr Abbey Road stúdíóinu. Svo er Run to the hills skemmtilegt, bæði lag og myndband.

Maiden-drengir eru líka eitthvað svo indælir. Hér er heimildamynd um gerð plötunnar, þar sem þeir eru hver öðrum krúttlegri. Og svo er Bruce hér í viðtali við Jeremy Clarkson með góðar rokksögur.

Farinn norður

2010-04-02T06:08:00.002Z

Varríus heldur í norðurátt í morgunsárið í góðum félagskap. Ferðinni er heitið í Mývatnssveit þar sem Hálfvitar halda sína árlegu föstudagslangatónleika. Á laugardaginn verður svo talið í í Félagsheimili Húsavíkur. Ef marka má fyrri reynslu verður þetta skemmtilegt.

Sjálfhverfa.is

2010-03-28T16:18:00.001Z

Kominn heim úr aldeilis velheppnaðri vinnuferð Ljótu hálfvitanna þar sem við lögðum grunninn að næstu plötu sem verður klárlega mín uppáhaldsplata með þessari hljómsveit.

Þriðja plata hljómsveitar er áhugaverð stúdía. Dressed to kill er t.d vanmetin Kissplata, A hard day's night er afar solid og klár framför hjá Bítlunum, Let there be rock hjá AC/DC er ekkert minna en stórbrotin og hvað er svosem hægt að segja um The number of the beast?

Af þessu mega menn svo sem draga þær ályktanir sem þeir vilja og byggja væntingar í samræmi við það. Áhugaverðar þriðjuplötur óskast í kommentin.

Og svo kemur maður heim og á netið, og fyrir puttaglöp fer maður fyrst á Pressuna og sér þessa ótrúlegu fyrirsögn: Breskur veðbanki býður upp á veðmál um hvaða eldfjall gýs næst: Katla er ekki á listanum.

Mórallinn: Naflinn á okkur er ekki eins áhugaverður og við héldum.

Gott fólk

2010-03-23T12:35:00.000Z

Eitt það besta við hrunið er tækifærið til að endurhugsa afstöðu sína til allskonar hluta. Við erum reyndar ekkert sérstaklega góð í þessu. Ótrúlega fáir sem hafa gripið þetta tækifæri.

Hér eru samt fimm pólítíkusar/álitsgjafar sem verðskulda virðingu okkar fyrir að stilla ekki vopnin sín efir flokkshagsmunum eða fyrri skrifum/gerðum.

Skólabróðir minn, sjálfstæðisdrengurinn Ágúst Borgþór Sverrisson sækir í sannindi siðfræðinnar til að greina glóruleysi hrunsins.

Ármann Jakobsson er byrjaður að blogga aftur og skrifar að mínu viti frábærar greinar um stöðu mála.

Guðmundur Steingrímsson er vissulega genginn í framsóknarflokkinn, en talar af skynsemi og virðist hafa einlægan vilja til að sætta skoðanir - eða í það minnsta færa alvöru rök fyrir sínum.

Bjarni Harðarson er samkvæmur sjálfum sér. Eftir að hafa skrifað af krafti gegn popúlískri afstöðu flokksformanns síns í Icesavemálinu gengur hann til liðs við nýjan flokk.

Og svo má ekki gleyma Þráni - sem er klárlega á eigin báti og augljóslega ekki dauður úr öllum æðum, hvað sem hinir skrítnu fyrrum flokksfélagar hans halda fram.

Lyst

2010-03-22T22:58:00.008Z

Allir skynsamlegir topp-tíu listar yfir íslenska bókmenntir hljóta að innihalda Matarást, hina stórbrotnu alfræðiorðabók fæðunnar sem Nanna Rögnvalds hefur gefið okkur. Ég forðast þessa bók þegar ég elda, því hún fangar mann með öllum sínum dásamlega fróðleik og maður eins og ég er vís með að brenna laukinn á pönnunni meðan hann sökkvir sér í fróðleik um Okra, Sur-ströming, eða hina eina réttu aðferð við að steikja laufabrauð.

Þetta er stórbrotin bók. Lesið t.d. færsluna um Spínat. Og fyrir hina óklýgjugjörnu: flettið upp Lúðusúpu.

Og þið sem eigið hana ekki: WTF!?

Og Þið sem eruð að spá í hverjar hinar níu ómissandi bækur eru: Comment is free.

Thanks for keeping the rabbits while I'm away

2010-03-20T11:20:00.004Z

Það var eins og við mannin mælt. Um leið og Pressupenninn Bubbi Morthens sneri sér að einhverju sem hann hefur alvöru ástríðu fyrir þá skrifaði hann þennan líka fína pistil um eitt af sínum helstu hugðarefnum. Sakleysi Bónusfeðga kveikti ekkert í alvöru í Bubba, en íslenskir popptextar standa hjarta hans nær sem fyrr.

Ég er svolítið á Bubba bandi í þessu (í bandinu hans Bubba?). Eða öllu heldur: mér finnst að íslensk hljómsveit eigi að íhuga vandlega og taka ígrundaða ákvörðun áður en hún ákveður að syngja á ensku. Íslenskan ætti að vera, fyrirgefið orðbragðið, Default.

Í raun er það ekkert svo skrítið með hljómsveitinar sem komu fram á Íslensku tónlistarverðlaununum sem er kveikja greinarinnar. Hjaltalín grunar mig hafa alltaf haft útrásarmetnað. Mögulega gildir það um Diktu líka, ég veit það ekki.

Af átta tilnefndum poppplötum er aðeins ein sungin á íslensku. Aðeins þrjár hljómsveitanna heita íslensku nafni. Eðlilega endurspegla svona verðlaun það sem skarar framúr og því ekki óeðlilegt að þar séu hljómsveitir með alþjóðametnað í meirihluta. En samt. Það er asnalegt hvað stór hluti af poppinu er á ensku þessa dagana. Og það sem verra er: mig grunar að stór partur af þeim stóra parti sé umhugsunarlaust sungin á ensku. Það finnst mér ekki gott.

Það er samt slatti á íslensku. Við Bubbi, Megas, Hjálmar, Múgsefjun, Baggalútur, Morðingjarnir, Páll Óskar, Dr. Gunni, Ingó, Á móti sól, Sálin og allt ballpoppið. Sumir bara býsna metnaðarfullir. Ég veit að vér Hálfvitar erum það.

En mikið væri nú gaman að heyra stóru kanónurnar grípa til íslenskunnar meira. Þó ekki væri nema til að ögra þeim minni spámönnum sem syngja á ensku "afþvíbara".

The 3000

2010-03-17T14:29:00.001Z

Fréttir af rannsóknarskýrslunni margboðuðu gerast æ skrítnari. Nú er hún í prentun undir hervernd í skjóli myrkurs. Öll níu bindin. Allar tvöþúsund blaðsíðurnar. Öll þrjúþúsund eintökin.

Þrjúþúsund!?

Af hverju þrjú þúsund? Hvernig verður þeim dreift? Verða einhverjum send eintök? Hverjum þá? Hvað fara mörg eintök í "almenna" dreifingu? Verða þau til sölu? Eða gefin? Hvar? Verður prentað meira ef/þegar þetta upplag klárast?

Hvers vegna eru PDF-skrárnar ekki bara settar til niðurhals á Netið strax og hún er klár til prentunar?

Og hvers vegna er ekki búið að gera svörin við þessum spurningum opinber? Það hefði í það minnsta átt að gera í nóvember. (Geri ráð fyrir að svörin hljóti að hafa legið fyrir þá).

Ég er ekkert sérlega trúaður á samsæriskenningar um þessa skýrslu og útgáfu hennar. Finnst samskipti nefndarmanna eiga meira skylt við klaufaskap en skúrkshátt. Og þau hafa gefið allskyns spunarokkum tækifæri til að stunda væntingastjórnun í eigin þágu og síns fólks.

Sjálfur hef ég engar væntingar til þessarar skýrslu. Nema þá sjálfsögðu kröfu að hún verði fullkomin. Staðfesti það sem ég held, sé það rétt og sannfæri mig um hið gagnstæða ef ég hef haft rangt fyrir mér.

Góðir hlutir

2010-03-14T18:14:00.003Z

Á föstudagskvöldið spiluðum við á Þjóðlagahátíðinni á Rósenberg. Óli Þórðar og félagar í South river band eiga alla mína virðingu fyrir þetta framtak og hina óeigingjörnu og stórbrotnu leið sem þeir fóru að markmiði sínu. Ef hægt væri að klóna þessa menn, eða kannski bara fela þeim stjórn landsins þá værum við betur sett. En það væri vissulega leiðinlegra hjá þeim.

Til hamingju kæru Suðurárbræður!

Í gærkvöldi voru svo tónlistarverðlaunin afhent snoturlega og án óhappa í Íslensku óperunni. Það var skemmtilegt. Að öðrum ólöstuðum þá á stóra heiðurinn af því trommuleikari einn. Hugmyndaríkur dugnaðarforkur, meistarakokkur og bara almennur snillingur.

Til hamingju Pétur!

Og svona í lokin: Ég er ekki hættur að biblíublogga - bara svolítið að týna mér í allskyns verkefnum. Þangað til greinargerð mín af seinni bók Samúels (sem er í smíðum, honestly) verður birt, þá eru hér tveir stórbrotnir guðleysingjar að gera stykkin sín:

Hér afbyggir heimsins mælskasta fyllibytta, Christopher Hitchens, boðorðin tíu. Og hér fer Stephen Fry yfir syndir kaþólsku kirkjunnar á sinn einstaka hátt.

Enginn veit til angurs fyrr en reynir

2010-03-06T07:35:00.000Z

Það var gaman að vera í Aratungu í gærkveldi. þar sýndi Leikdeild Ungmennafélags Biskupstungna Undir Hamrinum eftir Hugleikarann Hildi Þórðardóttur fyrir pakkfullu húsi af fólki sem kunni svo sannarlega að meta það sem fyrir þá var boðið.

Enda engin ástæða til annars. Þessu Póst-módern melódrama Hildar leið vel í klassísku vaðmáls-baðstofu-umgjörðinni sem Gunnar Björn leikstjóri og samverkamenn hans höfðu búið því. Leikendur höfðu stílinn fullkomlega á valdi sínu og grótesk sveitalífsmyndin varð ljóslifandi. Hæfilega agaður kraftur einkenndi framgang hópsins, og svo var hlaupið útundan sér á strategískum augnablikum sem enn jók á gleðina.

Afbragðs sýning - takk fyrir mig.

Hamarinn er eitt víðsýndasta íslenska leikrit síðari ára. Reykjavík - Viljandi - Mónakó - Lipetsk - Schelyekhovo - Aratunga. Hvarvetna tekið með kostum og kynjum. Enda framúrskarandi dæmi um frjóa og frumlega (og svolítið klikkaða) úrvinnslu á íslenskum menningararfi.

Hér má sjá tóndæmi úr sýningu Hugleiks, tekið upp í leikhúsi Grace Prinsessu í Furstadæminu Mónakó.

Við sem heima sitjum

2010-03-05T09:49:00.001Z

Ég ætla ekki að kjósa á morgun. Til þess er merking niðurstöðunnar of óljós, of mikið af spunarokkum tilbúinn að lesa sér hentuga merkingu í tölurnar. Ég neita að taka þátt í því. Ég veit reyndar að einhver mun reyna að túlka fjölda þeirra sem heima sátu sem skilaboð sínum málstað til framdráttar, en ég get ekkert gert að því. Það er enginn fullkominn felustaður í lýðræðinu.

Umræðan um Icesave er það dapurlegasta sem sést hefur. Hún heldur áfram og áfram, en enn hefur ekki tekist að afgreiða út af borðinu nokkurt einasta ágreiningsmál sem að þeim snúa. Það er enn verið að rífast um það sama og deilt var um í upphafi.

Og ennþá nota allir sem taka þátt í umræðunni - pólitíkusar, álitsgjafar, bloggarar og athugasemdasmiðir - orð eins og "auðvitað" um hvaðeina sem deilt er um. Ennþá leyfa allir sér að segja "við" og meina Íslendinga, eins og við séum á einu máli - sammála síðasta ræðumanni.

En við erum ekki sammála um neitt. Við erum ekki sammála um forsendur, ekki sammála um strategíu, ekki sammála um markmið. Ekki sammála um staðreyndir málsins.

Og að sjálfsögðu erum við ekki sammála um merkingu atkvæðagreiðslunnar. En ótrúlega margir vita hvað ÞEIR meina með atkvæði sínu - og lifa í barnslegu trausti þess að sú merking komist til skila.

Ekki ég - ég ætla að eyða deginum í Hálfvitagang - og ykkur er velkomið að leggja hvaða merkingu sem er í það.

Fást

2010-02-27T20:47:00.005Z

Faust í gær. Það var áhugavert. Auðvitað fullt af skemmtilegu sprikli og flottir effektar í byrjun. Vesturport sko. En andskotinn…

Byrjum þar. Andskotinn. Hvað á það að þýða að láta þennan flinka leikara, Hilmi Snæ Guðnason hvorki meira né minna, byggja túlkun sína á að beygja sig í mjöðmunum, styðja sig við staf og bæta nokkrum rykkornum og svona eins og heiltóni niður á við, við röddina sem hann notaði í Salieri í Amadeus um árið? Til að leika djöfulinn. Og hverjum þótti góð hugmyndin um að Djöfullinn væri pönkari af þeirri blóðlausu gerð sem leikhúsfólk, sem sumthvert er reyndar gamlir pönkarar, einatt trommar upp með þegar svoleiðis fólk á að sjást?

Pönkið er dautt, krakkar. 20 ár síðan. Er Djöfullinn sumsé passé? Búningum og gerfum sýningarinnar er undantekningalaust hrósað í birtum leikdómum. Það skil ég ekki. Leikmyndin er meinlaus - og andlaus. Búningarnir hlutlausir og, þegar þeir eiga að vera afgerandi, andlausir.

Frammistöðu og túlkun Hilmis Snæs á Mefistófeles er erfitt að höndla. Virkaði á mig svolítið eins og hann væri tólf ára að leika í senum úr gullna hliðinu hjá hugmyndaríkum kennara. Og það vekur óneitanlega athygli þegar maður les dóm Jóns Viðars að hann eyðir plássi í að mæra Róbert Arnfinnson í hlutverkinu fyrir 30 árum en engu á Hilmi. Öðruvísi mér áður brá.

Aðrir leikarar eiga ekki teljandi betri dag. Enginn nær að gera nokkuð sem kemur á óvart og gleður. Nína Björk* er í skúffunni með sinn skrattakoll og Björn Hlynur er algerlega óskilgreindur skratti. Og þegar hann tekur við sem Faust þá kristallast grunnvandi leikgerðarinnar.

Hvað vill Faust?

Í þjóðsögunni og þeim leikgerðum sem þekktastar eru (Marlowe og Goethe) er Faust vísindamaður/heimspekingur sem dreymir um þekkingu, völd, allt.

Í Vesturportsleikgerðinni fáum við ellilífeyrisþegann Jóhann, sem eitt sinn var leikari.

Leikari. Af hverju í andskotanum ekki vísindamaður? Núna á okkar öld þar sem vísindamenn hafa heiminn í hendi sér. Hausinn út úr naflanum leikhúsfólk!

Af hverju ekki endurskoðandi? Eða kannski lögga sem dreymdi um að verða dómsmálaráðherra?

Nei, leikari sem dreymir um að … leika Faust. Eða réttara sagt, saknar þess pínulítið að hafa aldrei leikið hann.

Hversu lítið púður er hægt að komast af með til að skjóta öllum þessum fimleikamönnum á loft?

Jú annars, ástin, Jóhann er pínulítið skotinn í Margréti hjúkrunarkonu og hún í honum. Ambisjónin er góðu heilli ekki meiri en þetta. Og sem betur fer þá breytir skrattinn honum í ungan mann svo við þurfum ekki að horfa upp á eitthvað intergenerational-ógeð. Svo Þorsteinn og Björn Hlynur skipta um hlutverk. Sem gerir ekkert fyrir samúð okkar með persónunni (sem Þorsteinn Gunnarsson var satt að segja að standa sig ágætlega með að vinna sér inn).

Sýningin hverfist algerlega um löngun Jóhanns/Fausts í Grétu. Engu að síður er tilboð/freisting Mefistós að Faust fái nokkurnvegin allt sem hann vill. En af því að Jóhann er lífsþreyttur, níhílískur, bitur leikari en ekki ástríðufullur gullgerðarmaður/vísindamaður eins og hefðin segir þá langar hann svosem ekki í neitt. Nema jú, sæta hjúkkan er … sæt. Verst að bróðir hennar er blanda af standard hugsunarlausum/sadistískum stofnanaumsjónarmönnum úr Gaukshreiðrinu og svoleiðis, og nítjándualdar ofstopafullum púrítönskum þverhausabræðrum úr … æ þið vitið.

Öll heimsins trampólín megna ekki að koma þessari flatneskju á flug.

* Nína Dögg heitir hún víst, takk fyrir ábendinguna Sæbz

Hann er upprisinn

2010-02-14T21:06:00.003Z

Undur og stórmerki - Biblíubloggarinn hefur hafið störf á ný!

Fyrir nokkrum árum hófst ég handa við að lesa Biblíuna og skrifa stuttar ritgerðir um hverja bók á þar til gert blogg. Sumum þótti þetta skemmtilegt, þar á meðal mér. En greinilega ekki nógu gaman, því nú hefur verkefnið legið niðri í nokkur ár. En ekki lengur. Samúelsbók hin fyrri hefur nú verið lesin og krufin, og nú verður haldið áfram. Einn, tveir og Halelúja!

Ég mun rapportera hér í hvert sinn sem nýjar færslur detta inn í Góðu bókina, svona svo fólk þurfi ekki að vera að tékka á henni reglulega. Nóg er nú samt.

Siðferði

2010-02-13T21:00:00.003Z

Siðferði og réttlæti eiga að vera grunnhugtök í allri úrvinnslu hrunmála. Um það eru örugglega allir sammála. Einmitt þess vegna er held ég brýnt að fólk hugleiði inntak þessara orða.

Stundum segir fólk í viðtölum, bloggum og kommentum að það sakni þess að bankarnir/skilanefndir/ríkisstjórnin/bretaroghollendingar hafi siðferði að leiðarljósi í ákvörðunum sínum. Oftast orðar það þessa kröfu ekki svona kurteislega.

En þá er gott að spyrja viðkomandi hvað það á við með siðferði. Það er nefnilega ekki stytting á hugtakinu "það sem mér finnst, mér sem er svo ósköp saklaus og réttsýnn". Hvaða siðferðilegu verðmæti eru mikilvægust og hvernig á að láta þau birtast í því sem gert verður?

Þetta er ekki auðvelt. En við þurfum að vera viss um að úrvinnsla ógeðsins verði betri en framleiðsla þess. Þó það kosti tíma.

Held samt að það væri alveg jafn gott að halda auðpungunum frá peningapottunum meðan við hugleiðum eins og að geyma þá í þeim með óljósu loforði um að veiða þá uppúr ef þeir eru sekir um lögbrot.

Góð hugmynd

2010-02-11T16:30:00.002Z

Það eru engin vandamál - bara tækifæri - segir klisjuguðinn.

Sú blanda af vanhæfni, ofurlaunum og siðblindu sem allt sæmilega gefið og innréttað fólk sér í toppstöðum stórfyrirtækjanna er augljóslega vandamál.

En í fljótu bragði sé ég ekkert athugavert við þetta tækifæri

Kátur og Tryggur

2010-02-03T18:59:00.000Z

Á fimmtudaginn síðasta var Sigríður afasystir mín jarðsungin á Húsavík. Sigga átti ekki mann og ekki börn, en kom þó nálægt uppeldi og þroskun fjölda fólks í húsfreyjuhlutverki sínu á Halldórsstöðum í Kinn. Þau urðu allnokkur, börnin sem þar dvöldu í lengri eða skemmri tíma og mótuðust af sveitastörfum og samneyti við það ágæta fólk sem þar bjó; Siggu, Þórhall bróður hennar og Bjössa uppeldisbróður og vinnumann.

Ég flaut með úrvalsliði Halldórsstaðadrengja frá Akureyri til Húsavíkur á miðvikudagskvöldið og spurði þá meðal annars út í smalahunda. Í ljós kom að Halldórsstaðahundar hétu tveimur nöfnum. Til skiptis Kátur og Tryggur.

Á svona stundum hættir manni til að lesa merkingu úr og í alla skapaða hluti. Hér finnst mér t.d. Halldórsstaðafólk hafa fundið frábæra aðferð til að minna sig á hvað skiptir máli fyrir hið góða líf.

Að vera Kátur. Og Tryggur.

Bland í bloggpoka

2010-01-22T00:11:00.008Z

I

Mér er ljúft og skylt að halda á lofti minningu Roberts B. Parker, enda aðdáandi. Hann dó núna á mánudaginn, frekar óvænt skilst mér af fjölmiðlum. Þessum tröllvaxna ameríska sakamálasögumeistara er nú hampað fyrir að hafa með sínu helsta sköpunarverki, einkaspæjaranum Spenser, endurnýjað lífdaga hinnar harðsoðnu glæpasagnahefðar Chandlers og Hammetts fyrir nútímann. Bækurnar eru leiftrandi skemmtilegar, persónurnar eru hver annarri flottari og gneistar af samtölunum.

Ég hef lesið þær flestar, margar oft, og mæli með þeim.

Guðmundur Andri Thorsson þýddi fyrir mörgum árum tvær bóka Parkers, Guð forði barninu og Leitin að Rachel Wallace og mér hefur löngum þótt Mín káta angist eiga stíl Parkers skuld að gjalda, þó ráðvilltur og ástsjúkur íslenskunemi sé þar kominn í stað ofurtöffarans með rómantísku sálina.

Lengi lifi minning meistara Parkers.

Heimasíða
Wiki
New York Times

II
Munaðarlaus er aldeilis makalaust mergjað leikrit sem skilur mann eftir með hnút í maganum, skít á sálinni og hugsanir í kvörnunum. Sýning samnefnds leikhóps í Norræna húsinu er firnavel unnin, þýdd, hönnuð og leikin. Hér segir Silja A. sitt álit, og hér talar Lyn Gardner um uppfærsluna frá Edinborg sem setti verkið á kortið.

Sýningum er að ljúka - ekki missa af.

III
Rúv sker niður. Búið að segja upp allskyns frammáfólki í Kastljósi og fréttum. Mínar tillögur:

Þulurnar - hvað eru þær að gera?
Íþróttafréttir - íþróttir eru frábært sjónvarpsefni (fyrir utan formúluna, náttúrulega). En hví í dauðanum þarf heila deild til að segja okkur fréttir af úrslitum sem allir sem hafa áhuga á eru búnir að verða sér út um á netinu jafn óðum?

Lögin unnu

2010-01-15T16:55:00.002Z

Mér skilst að fólki þyki rosalega fyndið eð netskopast að 16 ára stelpu sem klikkaði dálítið í flutningi á undankeppnislagi í Júróvisjón. Ég horfði á myndskeiðið og er eiginlega viss um að 30+ mónitormixermaður hafi skitið á sig.

En hvað um það - er ekki rétt að átta sig á því að þetta er alveg nógu skítt fyrir stúlkuna þó allskonar grínistar séu ekki að fíflast með myndskeiðið og það undarlega fólk sem tekur Júróvisjón hátíðlega sé ekki brjálað á barnalandi og feisbúkk?

Sumsé: Sjottðefokkopp!

Í staðin gætum við tildæmis velt fyrir okkur hvort að snillingarnir á kynningardeild RÚV séu alveg textablindir. Þið vitið, þessir sem Varríus hæddist að fyrir að þykja ófullnægjuklámvísa Lily Allen rétta tónlistin til að kynna bíómyndaúrvalið í Sjónvarpinu.

Núna er það hið frábæra Clash-stuðlag I fought the law. Þið vitið, þetta með taparaviðlaginu: I fought the law and the law won.

Sem þeir nota til að hita okkur upp fyrir EM í handbolta.

Frábært.

ICESAVEaddict

2010-01-07T20:49:00.000Z

Guð gefi mér æðruleysi, en ég held ég sé orðinn háður Icesaveumræðunni. Kveikti á hádegisfréttunum sem byrjuðu á mannskaðaeldsvoða við Hverfisgötu og ég hugsaði bara: "jájá, en hvað er að GERAST?"

Það er gott ef eitthvað gott hlýst af ákvörðun forsetans, sem við fyrstu sýn var bæði sjálfselsk, byggð á vafasömum rökum og skilað til ríkisstjórnarinnar á ótrúlega hrokafullan hátt.

Líklegasta atburðarrásin: Þjóðin hafnar ICEsave 2 (sérstaklega í ljósi samúðar í erlendum fjölmiðlum) - þverpólitísk samninganefnd verður send á vettvang og nær (vonandi) álíka góðum samningum og við höfnuðum - þingið samþykkir ICEsave 3 - forsetinn skrifar undir.

Allir glaðir.

Raddir um að forsetinn segi af sér ef atkvæðagreiðslan segir Já eru ótrúlega heimskulegar. Næstum jafn heimskulegar eru raddir um að ríkisstjórnin sé sjálfkrafa fallin ef niðurstaðan verður Nei.

Og þeir sem segja að við eigum ekki neitt að borga eru enn að gjamma. Það er enn verið að grugga vatnið.

Sem mér sýnist Steingrímur J. vera að standa sig frábærlega við að hreinsa. Djöfulsins orkubúnt er maðurinn!

Það er smá birta fyrir umræðunni núna. Kannski á að horfa framhjá sjálfselskuhlið forsetaákvörðunarinnar, aldeilis furðulegum vendingum stjórnarandstöðunnar og þóttagremjunni í fyrstu viðbrögðum stjórnarinnar. Og vonast eftir einhverskonar sameiginlegum fronti.

Vona bara að allir átti sig á að hagsmunirnir sem eru í húfi eru mikilvægari en einhver stig sem hægt er að skora í fjórflokkapólitíkinni.

Hver sem verður staðinn að svoleiðis tapar.

Sport

2010-01-04T17:11:00.003Z

Íþróttaljósmyndari The Guardian velur úr safni sínu 33 toppa frá áratugnum (og ekkert rugl um hvenær áratugnum lýkur takk). Bara skoða.

Þrjár Arsenalmyndir. Nr. 6, 10 og 16. Margar hinna eru flottar líka.

Til hamingju Samfó

2009-12-29T00:29:00.003Z

Mig langar til að nota þetta tækifæri til að óska Samfylkingunni til hamingju með mig.

Ég er það sem kalla mætti tryggan kjósanda Samfylkingarinnar. Hef kosið hana nokkrum sinnum í alþingiskosningum, Einu sinni í borgarstjórnarkosningum og Reykjavíkurlistann áður, ekki síst fyrir það sem ég sá sem forystuhlutverk Samfylkingarinnar í því samkrulli.

Ég hef kosið flokkinn vegna þess að ég hef talið (og tel) að hann standi hugmyndum mínum um vel fúnkerandi og réttlátt samfélag næst.

Ég mun hinsvegar ekki fylgja honum hvað sem hann gerir. Það eru takmörk fyrir hvað þykkt og hvað þunnt hann bíður mér upp á. Ég þarf að treysta fólkinu sem hann bíður upp á, trúa stefnunni sem hann boðar og vera sáttur við hvernig hann vinnur henni brautargengi. Og ég lít ekki á það sem lykil að velgengni í mínu lífi að kjósa eða tilheyra þessum flokki.

Þess vegna óska ég honum til hamingju með mig. Ég kýs hann í trausti þess að hann dreymi ekki um að vera Sjálfstæðisflokkurinn og að hann treysti ekki á að ég sé Samfylkingarmaður í sama skilningi og (sumir, of margir) sjálfstæðismenn eru Sjálfstæðismenn.

Þess vegna ganga hrokafullar og önugar skýringar Karls Th á Herðubreiðinni ekki. Sérstaklega ekki þegar hann er ber að útúrsnúningum/ósannindum. Þess vegna er þögn flokksins (forystu hans) óþolandi. Sérstaklega þar sem hún er ítrekuð, mál eftir mál.

Ég er ekki Sjálfstæðismaður. Ég fer ekki framá bitlinga, forgang eða frama út á atkvæðið mitt. Ég hinsvegar krefst þess að þið drullist til að standa fyrir máli ykkar gagnvart mér.

Ég er tákn um nýja tíma í íslenskri pólitík, og ætla í lengstu lög að trúa því að Samfylkingin sé það líka.

En ekki endalaust, sjáiði til. Þið verðið að halda ykkur.

Þess vegna óska ég Samfylkingunni til hamingju með mig.

Nú er heilagt

2009-12-24T17:54:00.002Z

"Nú er heilagt" segir gamla fólkið þegar klukkan verður sex á aðfangadagskvöld. Samt er þetta bara dagur eins og aðrir dagar. Sólin kemur upp samkvæmt eðlisfræðilögmálum og sú staðreynd að dag tekur að lengja á sér skýringar í möndulhalla jarðar eins og einhver vantrúargárungurinn skrifaði þegar biskup leyfði sér að þakka guði fyrir það. Fyndið.

En nú er heilagt. Hvað þýðir það?

Hér er tillaga frá mér:

"Heilagt" þýðir að eitthvað sé bæði verðmætt og viðkvæmt. Og kannski verðmætt vegna þess að það er viðkvæmt. Guð er t.d. ekki heilagur. Það er eins og að segja að ljós sé bjart.

Klukkan 18 á aðfangadagskvöld er heilagt, en það þarf ekki nema einn gárung til að benda á að þetta sé nú bara tími eins og var í gær og verður á morgun til að rústa því.

Jólin eru tími til að hugsa um allt það sem er viðkvæmt og verðmætt. Þau hverfast um einmitt svoleiðis sögu. Um barn sem fæðist eins og hvert annað barn, viðkvæmt og veikburða. En um leið óendanlega verðmætt. Heilagt sumsé. Hvort sem þú trúir því eða ekki að barnið sé sonur guðs þá er þess virði að sækja sér umhugsunarefni í söguna. Vissulega má sækja sér jafnmerk umhugsunarefni í aðrar sögur, og jafnvel gott að benda á þá staðreynd. En ekki í dag. Nú er heilagt.

"Heilagt" þýðir: ekki skemma. Sem felur í sér: það er auðvelt að skemma.

Þess vegna er önnur saga svo áhrifarík og merkingarþrungin: Sagan um fjöreggið sem skessurnar kasta á milli sín.

Egg. Hvað er viðkvæmara? Hvað er verðmætara? í því búa allir möguleikar. Og ekkert verndar þessa möguleika annað en þunn skurn. Þetta vita skessurnar, en kasta því samt. Eins gott að grípa.

Hin hliðin á heilagleikanum er svo ástæðan fyrir því að sagan um Nýju fötin keisarans er svo mögnuð. Það þarf ekki nema eitt barn til að hrópa upp að keisarinn er ekki í neinum fötum til að allir sjái það. Ímyndaður skartbúnaður keisarans virtist heilagur en var það ekki. Hann var viðkvæmur en ekki verðmætur. Heimurinn er betri án hans.

Það er eilífðarverkefni að greina þarna á milli. Hvað er fjöregg, hvað er fals. Það þarf að fara varlega í leitinni að fjöregginu. Það er nefnilega svo auðvelt að eyðileggja það sem er heilagt. Svolítið eins og að fara með troll yfir kóralrif. Þú tekur ekki eftir því. En skaðinn er skeður. Tekur hundrað ár að byggja ný. Þess vegna eru kóralrif verðmæt. Viðkvæmnin og verðmætið eru samtvinnuð.

Allt það illa sem trúarbrögð hafa leitt af sér stafar af tilraunum til að fela viðkæmnina. Brynverja eggið með holtaþoku, ofbeldi, ofsóknum og kúgun. En verðmætin rýrna ef viðkvæmnin er falin. Rannsóknarrétturinn, Jihadið, fúndamentalisminn, valdhrokinn og yfirlætið draga úr helgi hins heilaga.

Það er líka svo margt sem er viðkvæmt og verðmætt.

Það er alltaf hægt að snúa út úr og skopast með mikil listaverk. Sumum finnst það til merkis um að þau séu ómerkileg. Sennilega er það einmitt til marks um að listin er heilög.

Það er svo auðvelt að drepa fólk. Kúga það. afneita verðmæti þess. Manngildið er samt verðmætt. Og viðkvæmt. Heilagt.

Sumt þarf að vernda, sumt þarf að brjóta. En hvernig á að greina þar á milli?

Til að taka að sér hlutverk barnsins hans Andersens þarf kjark og vit. Kjark til að þora, vit til að láta það vera sem ekki má skemma, en er svo auðvelt. Það er ekki hægt að búa til ommelettu án þess að brjóta egg, en það skiptir máli að vera viss um ekkert þeirra sé fjöregg.

Kannski er þetta mikilvægasti lærdómur trúarinnar. Að virða það sem er viðkvæmt. Lærdómur sem jafnvel við trúleysingjar getum tileinkað okkur. Þurfum að tileinka okkur.

Langar okkur í alvöru að búa í heimi þar sem ekkert er heilagt?

Jól

2009-12-24T08:35:00.008Z

Uppgötvaði í gærkveldi að þetta er uppáhalds jólalagið mitt. Með þetta nagandi í hælana.

Varríus óskar lesendum sínum gleðilegra jóla. Og öllum öðrum líka, þó óvíst sé hvort það komist til skila.

Hreyfingin

2009-12-20T03:59:00.005Z

Ég er enginn sérstakur aðdáandi Hreyfingarinnar, þrátt fyrir að vera allur af vilja gerður eins og svo margir. Framkoma þeirra við Þráinn Bertelsson var fyrir neðan allar hellur. Barnaskapurinn við klofninginn var pínlegur. Og hrossakaupaviljinn sem þau hafa orðið ber að er einhvernvegin enn sorglegri hjá þessu sjálfskipaða umbótaafli en hinum sigggrónu fjórflokkum.

En ég verð að hrósa þeim fyrir að standa vaktina í málefnum Hrunskýrslunnar og meðferðar á henni. Og fyrir að koma á framfæri þögguninni sem þau verða fyrir með sínar utanfrá séð þörfu, augljósu og nauðsynlegu breytingartillögur.

Sjá t.d. hér. Og ekki gleyma að lesa fylgiskjölin sem krækt er í fyrir neðan meginmálið.

Og aftur: þögn stjórnarinnar, og þá sérstaklega Samfylkingarinnar (með formann nefndarinnar í sínum röðum) er óþolandi fyrir okkur sem kusu þau og styðjum. Og ekkert kjaftæði með að fjölmiðlar séu ekki að standa sig. Það á ekki að þurfa að toga afstöðu ykkar út með töngum. Sérstaklega ekki í máli sem lýtur að upplýsingu, afhjúpun og skrásetningu þess sem gerðist.

Þið eruð ekki sjálfstæðisflokkurinn.

Í þögninni grassera samsæriskenningar og tortryggni. Hvernig væri að: a) fallast á eða vinna með hugmyndir Hreyfingarinnar eða b) útskýra hversvegna ekki.

Spurningar Ara

2009-12-18T13:02:00.008Z

Amríska vefritið Slate er stundum skemmtilegt. Þeir eru með fastan lið sem heitir The Explainer sem leitast við að svara innsendum spurningum um allt milli himins og jarðar. Svipuð hugmynd og Vísindavefurinn, bara ekki bundinn við vísindalegar spurningar. Oftast er þetta fréttatengt og stundum bara nokkuð fróðlegt.

Árlega safnar Útskýrandinn svo saman lista yfir nokkrar spurningar sem hann ekki treysti sér í af ýmsum ástæðum. Lesendur velja eina þeirra og henni er síðan svarað.

En listinn er kostulegur. 2009-útgáfan er hér. 2008 var jafnvel betra, sem og 2007, og 2006.

Nokkur uppáhalds:

• Why did Zidane head-butt his opponent in the World Cup final? Do the French not fight with their fists?

• Burma's dictator has a chestful of bullshit medals. What's up with that, Explainer?

• Is it "open sees me" or "open says me"?

• How often are presidents born, and how often do they die? Do they die in bunches, or on average every four years?

• Are UFOs confirmed to be from other Alien Planets?

• Why do humans die so young? In biblical times, people lived for several hundred years; now living to 100 is considered a long life. What happened?

• Can you tell me how long it will take if you eat rat poison to see if it is going to affect you? Please e-mail me back. Because my niece ate some.

Góða helgi.

Verne

2009-12-18T10:23:00.004Z

Stundum er sagt að Samfylkingin sé spuna- og pr-flokkur. Ef svo er þá eru þau allavega alveg ótrúlega léleg í því sem þau gera best. Að sjá ekki fyrir fjaðrafok yfir því að veita einum nafntogaðasta skúrki hrunsins skattaívilnanir er barnaskapur. Og að láta fyrstu viðbrögð við andófinu vera önuga feisbúkkfærslu um að "það sé sama hvaðan gott kemur" er stórslys.

Þau áttu að sjá að hér voru þau með mál sem þurfti ítarlegan rökstuðning um leið og skrifað var undir, þar sem sá hluti andófsins sem á annað borð er svaraverður fær sín svör fyrirfram. Og plís, ekki að beita því gamalkunna bragði að beina umræðunni að því hvort einhver stjórnarandstöðuþingmaður var með "ógeðfellt orðalag". Þið eruð ekki sjálfstæðisflokkurinn. Og þetta er ekki gamla Ísland, eða hvað?

Því það eru alveg rök fyrir ákvörðuninni. Held að það hefði t.d. heyrst hljóð úr horni Reykjanesskagans ef málið hefði EKKI klárast. Og svo má segja: Er ekki betra að festa sem mest fé Björgólfs á Íslandi? Þannig ætti að verða auðveldara að gera það upptækt þegar þar að kemur, heldur en að þurfa að gera út tankskip til Tortóla.

það er að segja, ef hann er að koma með einhvern pening. Sporin hræða nefnilega. Iðnaðarráðherra og aðstoðarmanni forsætisráðherra er fullkunnugt um þessa forsögu. Hefði nú ekki verið gott að koma almennilega og strax á framfæri upplýsingum um að maðurinn væri í alvörunni að leggja fram fé, og viðskiptafélagar hans væru próper fólk?

En nei, betra að ala á tortryggninni - það er það sem við þurfum mest á að halda núna.

Og hversvegna í dauðanum var fallist á að raforkuverðið væri leyndó? Það bara getur ekki verið eðlilegt.

Jesus Christ!

2009-12-15T12:20:00.001Z

Ég hef stundum skrifað hér um Kneehigh-leikhópinn breska og galdrana sem þau magna upp. Samskeytalaus eining fíflaláta, alvarleika og fegurðar.

Það gleður mig að hafa upplifað íslenska sýningu sem nær sömu töfrum. Jesús litli í Borgarleikhúsinu er algerlega geníal sýning. Að springa úr leikgleði sem helst í skefjum af augljósri alvörunni sem undir býr og birtist þegar minnst varir og nær til manns í gegnum hláturtárin sem fyrir sömu töfra breytast í annarslags tár á augabragði.

Stundum sér maður svo vondar leiksýningar að mann langar bara allsekki nokkurntíman aftur í leikhús. Og stundum er upplifunin svo frábær að helst myndi maður vilja láta þær duga, af ótta við að jafnvel miðlungsgóð sýning sjúski út minninguna um fullkomnunina.

Þannig er Jesús litli. Drífa sig svo! Og ekki láta "uppselt" blekkja ykkur. Það voru ca 20 sæti laus þegar ég fór, og sennilega alltaf einhver.